Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

kończyna dolna

  • Łąkotka - program rehabilitacji po operacji

     Głównym celem usprawniania łąkotki po zabiegu operacyjnym (np szycie) jest kontrola stanu gojenia urazu oraz przywrócenie pełnej funkcji stawu kolanowego. Program ćwiczeń powinien być dostosowany indywidualnie. Czas przechodzenia na kolejne etapy jest umowny, zależny od typu, lokalizacji, wielkości uszkodzenia, powikłań, wieku pacjenta. Zewnętrzne uszkodzenia, ze względu na lepsze unaczynienie wykazują szybszą tendencje gojenia. Podczas gdy wewnętrzne, o mniej unaczynionej strukturze goją się dużo gorzej. Jest to związane z różnicą w budowie anatomicznej stawu kolanowego po obu stronach. Po stronie zewnętrznej łąkotka, więzadło boczne poboczne oraz torebka stawowa nie są zrośnięte, zaś po stronie wewnętrznej wszystkie te struktury są wspólnie połączone. Fizjoterapeuta powinien pamiętać także o korygowaniu planu usprawniania w przypadku postępowania z jednoczesnym szyciem łąkotki i rekonstrukcji więzadeł.

     Aby rehabilitacja była efektywniejsza i szybsza, należy pacjenta zakfalifikowanego do zabiegu odpowiednio przygotować przed zabiegiem. Korzysta się wówczas ze wszystkich dostępnych ćwiczeń w celu: 

    uzyskania jak największego, symetrycznego zakresu ruchu (szczególnie przeprostu)

    uzyskanie maksymalnej możliwej siły mięśniowej

    nauka prawidłowego chodu lub chodzenia o kulach

    ćwiczenia propriocepcji w warunkach bezpiecznych,stretching mięśni kończyny dolnej

     

    Rehabilitacja po zabiegu 0 – 3 tydzień

    Obecnie proponuje się opuszczenie szpitala w pierwszej dobie po operacji. Zwraca się uwagę na zabezpieczenie przeprostu oraz zakresu zgięcia w kolanie. Zabezpiecza to łąkotkę stwarzając warunki lepszego leczenia. Wykorzystuje się specjalną orteze stawu kolanowego. Pierwsze 2 tygodnie orteza powinna być noszona być 24 godziny a przez kolejne 4 tylko w dzień (chyba, że nie odzyskano pełnego wyprostu). Zaraz po operacji ortezę ustawia się w zakresach: 0 stopni wyprostu i 90 stopni zgięcia. Należy zaznaczyć, że w pewnych przypadkach można odstąpić od stosowania ortezy w przypadku uszkodzeń zewnętrznych części łąkotki. W tym czasie nie obciąża się operowanej nogi w trakcie chodzenia o kulach. Chodzenie oraz utrzymywanie pozycji pionowej (pionizacja) powinno trwać maksymalnie 2 godziny w ciągu doby. Zaleca się wprowadzenie terapii zimnem. Najprostrza to protokół PRICE MM. Osoby korzystające z pomocy gabinetu rehabilitacji mogą  stosować krioterapię. 

    Częściowe obciążenie wprowadza się w przeciągu pierwszych kilku tygodni po zabiegu. Jest to nacisk nogi operowanej ok 20% wagi ciała. Na filmie pokazuję jak dokładnie dobrać odpowiednie obciążenie.

     

     

    Na poczatek używa się dwóch kul łokciowych. Następnie etapami przechodzi się na jedną. W przypadku uszkodzeń po stronie zewnętrznej, pełne obciążenie wprowadza się znacznie szybciej (np już po 3 tygodniach). W przypadku uszkodzeń wewnętrznych pełne obciążenie następuje w okresie 6-8 tygodni. Siła nacisku (obciążenie) i czas używania kul uzależniona jest nie tylko od rodzaju uszkodzenia, ale także od indywidualnego przebiegu rehabilitacji.

    Zabiegi z fizykoterapii i kinezyterapii wprowadza się jak najszybciej. Ich uzupełnieniem jest świadome wykonywanie indywidualnie dobranych ćwiczeń w warunkach domowych. Warto stosować okład z lodu na operowany staw co 2 - 4 godziny na ok 8 min, a nastepnie z uniesioną kończyną odpoczywać 20 min. Kończyna operowana powinna być w ciągu dnia uniesiona tak, aby kolano znajdowało się powyżej biodra a stopa powyżej kolana.

    Profesjonalna fizjoterapia powinna wprowadzać zgodnie z zaleceniami lekarza i fizjoterapeuty:

    - ćwiczenia bierne w zakresie bez bólu przy udziale fizjoterapeuty, do otrzymania pełnego wyprostu 

    - ruchy samowspomagane

    - ćwiczenia czynne zgięcia i wyprostu stawu kolanowego

    -  ćwiczenia m. czworogłowego i mięśni zginaczy stawu kolanowego

    -  ćwiczenia mięśni przywodzicieli stawu biodrowego

    - ćwiczenia mięśni pośladków na piłce

    - elektrostymulacja mięśnia

    -  nauka chodzenia o kulach, pionizacja i chłodzenie

    - rozciąganie mięśni: zginaczy stawu kolanowego, przywodzicieli i prostowników biodra, mięśni łydki, mięśni przywodzicieli, mm. biodrowo – lędźwiowych, pasma biodrowo - lędźwiowego,

    - mobilizacja rzepki

    - masaż klasyczny mięśni uda (przód i tył)

    Zalecenia domowe: utrzymywanie kończyny wyprostowanej powyżej poziomu biodra, chłodzenie co dwie godziny 10 minut, napięcia izometryczne mięśnia czworogłowego, ćwiczenia zakresu ruchomości, lekki stretching według zaleceń fizjoterapeuty, okłady z lodu.

     

    4 – 6 tydzień

     

     Kolejnym etapem terapii jest trening propriorecepcji czyli czucia głębokiego. To specjalistyczne ćwiczenia które, należy wprowadzać tak szybko jak to możliwe. Na początek ćwiczenia wykonuje się przy pomocy kul, następnie ćwiczenia czucia głębokiego przyjmują bardziej dynamiczny charakter, by zbliżyć ich intensywność do treningu sportowego.

    Ważnym elementem jest trening mięśni, który w łatwej formie rozpoczyna się w pierwszej dobie po zabiegu. Zwraca się szczególną uwagę na dobór obciążenia i zakres ruchu, w jakim wykonujemy ćwiczenia. Powinne być ograniczone być do 60 stopni zgięcia w stawie kolanowym, co chroni tylny róg łąkotki.

    Pozostałe zabiegi w tym czasie to:

    - kontynuacja ćwiczeń ze stopniowo zwiększanym obciążeniem (guma rehabilitacyjna, ciężarki)

    - nauka chodu ze stopniowym obciążaniem

    - rower stacjonarny bez lub z lekkim obciążeniem

    - stanie jednonóż na niestabilnym podłożu

    - wypady na wprost z lekkim ugięciem kolana

    - ćwiczenia ns bieżni, basenie

    Po 6 tygodniach można za zgodą lekarza powoli odkładać. Bezpieczny sposób omówiłem w filmach:

     

     

     

     

     

    7 – 12 tydzień

     

    Na tym poziomie wprowadza się ćwiczenia wytrzymałościowe, które początkowo można wykonywać na rowerze stacjonarnym, ćwiczenia w wodzie oraz elementy treningu biegowego. Po zakończeniu rehabilitacji należy przeprowadzić testy funkcjonalne. Określą szanse i moment powrotu do sportu czy aktywności ruchowej. I tu także, w mniejszych, zewnętrznych uszkodzeniach (np menisectomia) czas powrotu jest krótszy i wynosi 6 - 12 tygodni. W przypadku szycia łąkotki czas jest kilkakrotnie dłuższy.

    Rehabilitację kontynuuje się poprzez:

    - urozmaicenie ćwiczeń zwiększając intensywność 

    - propriocepcja jednonóż na ugiętym kolanem

     

    powyżej 12 tygodnia

    Wprowadzamy opcjonalnie:

    - ćwiczenia hamowania

    - skoki na trampolinie

    - trening na siłowni 

    - skoki na skakance

    - aktywność na zewnatrz, w terenie

    - specyficzne ćwiczenia dla danej dyscypliny

    - powrót do sportu

     

     

     

  • Ból kolana i pasma biodrowo - piszczelowego - ćwiczenia

     Moda na zdrowy, aktywny tryb życia wzrasta z każdym rokiem. Popularność zdobywają głównie wszelkiego rodzaju punktowane imprezy biegowe. Możliwość współzawodnictwa, parcie na wynik, powoduje że, większość z nas trenuje więcej niż trzy razy w tygodniu po 30 min z tętnem 130. Negatywnym wynikiem źle przemyślanego i prowadzonego treningu są kontuzje. Powtarzające się mikrourazy, stałe przeciążenia tkanek miękkich układu ruchu, zła budowa ciała (koślawość kolan), źle dobrane obuwie do powierzchni itd. to prosta droga do urazu.

     Tak jak w każdej dziedzinie zdrowia tak i tu ważną rolę będzie odgrywać profilaktyka. Rozpoczynając przygodę z sportem powinno zapoznać się z rodzajami dysfunkcji występującymi podczas treningu w danej dyscyplinie. Można to zrobić samemu (np. korzystając z internetu), lub skonsultować się z fizjoterapeutą. W tym drugim przypadku dzięki dokładnemu badaniu podmiotowemu pozna się deficyty ruchowe, problemy wynikające ze złej budowy ciała oraz  propozycje korekty (ćwiczeń).

     

    Poniższy film z kanału youtube pokazuje przyczynę i propozycję profilaktyki przeciwurazowaj kolana i stawu biodrowego:

    • gdzie może leżeć (jedna z wielu) pierwotna przyczyna powstawania syndromu pasma biodrowo-piszczelowego które jest bardzo popularną jednostką chorobową.

    • jak przeciwdziałać nagłemu bólowi kolana podczas treningu (głównie na nierównej powierzchni)

    Zapraszam do subskrypcji i udostępniania

     

  • Ból przyśrodkowej części kolana u rowerzysty

     Bóle stawu kolanowego podczas jazdy na rowerze to częsty problem zgłaszany przez większość rowerzystów i kolarzy. Bóle różnią się od siebie miejscem w stawie kolanowym, częstotliwością oraz intensywnośćią. Jednym z trudniejszych urazów dp leczenia w trakcie jazdy na rowerze (wycieczka, wyprawa, wyścig) jest przyśrodkowy ból stawu kolanowego. Ból, który narasta w trakcie jazdy i często doprowadza do zaniechania wysiłku fizycznego.

    Przyczyny:

    - źle dopasowana wysokość siodełka do rowerzysty w pione

    - źle ustawione siodełko w poziomie

    - zły dobór ramy rowerowej do wzrostu

     Nieprawidłowe ustawienie siodełka w pionie, w poziomie lub zły dobór ramy to jedno i w łatwy sposób można samemu sobie poradzić. Ale co jeśli to nie pomaga? Otóż ważniejszą przyczyną bólu, jest zachamowanie tzw trój - płaszczyznowego ruchu w kolanie. Trójpłaszczyznowy ruch w stawie kolanowym powoduje naturalne ustawianie się stopy w kierunku zewnętrznym podczas chodu. Składa się ze zgięcia, wyprostu w stawie oraz z rotacji wewnętrznej kości udowej wraz z rotacją zewnętrzną piszczeli. Dzięki temu nasze stopy ustawiają się lekko na zewnątrz podczas chodu (oczywiście jeśli nie ma żadnych patologi w układzie ruchu).

     

     Podczas jazdy na rowerze, kiedy następuje nacisk stopy na pedało, wstrzymana zostaje rotacja zewnętrzna kości piszczelowej i strzałkowej. Im siodełko niżej tym siła nacisku jest mocniejsza co powoduje jeszcze większe zablokowanie piszczeli. Następstwem tego jest kompresja przyśrodkowych struktur kolana przez rotującą się wewnętrznie kość udową, która napotyka zablokowane w tym miejscu kości piszczelowe. System SPD potęguje ten problem pomimo że, but ustawiany jest na pedale pod kątem ok 45 stopni na zewnątrz. Tu nie występuje ruch powrotny stopy do wewnątrz. Wcześniej czy później także dojdzie do konfliktu w przyśrodkowym przedziale stawu kolanowego.

    Rehabilitacja w fazie ostrej:

    - masaż poprzeczny torebki stawowej po stronie wewnetrznej

    - kinesiotaping

    - ćwiczenia rozciągające mięśnia czworogłowego uda z uwzględnienim jego części przyśrodkowej (mięsień obszerny przysrodkowy)

    - akupresura mięśnia obszerny przysrodkowy

    Inne:

    - jazda na lekkich przełożeniach w celu umożliwenia stopie (od czasu do czasu) przesówać się w bucie, aby wytworzył się trójpłaszczyznowy ruch

    - prawidłoweg ustawienie siodełka (góra - dół, przód - tył) i dobor ramy

    Więcej szczegółów na filmie z kanału youtube. Zapraszam do subskrypcji i udostepniania.

     

     

  • Choroba Mortona - nerwiak, neuralgia, metatarsalgia

     Choroba Mortona (nerwiak, metatarsalgia, neuralgia) – to jednostka chorobowa powstająca na wskutek stałego podrażnienia gałązek nerwu podeszwowego wspólnego palców w przestrzeni między III a IV kością śródstopia od strony podeszwowej stopy.

    Główne przyczyny to:

    - zła budowa stóp (płaskostopie poprzeczne, palce młoteczkowate, paluch koślawy, osłabione wiązadło poprzeczne stopy itd.)

    - źle dobrane obuwie (za ciasne lub za duże)

    - chodzenie na wysokich obcasach

    - bieganie na przedniej powierzchni stopy

    - mikro urazy

    - złamanie przeciążeniowe kości śródstopia

     Na wskutek działających sił rozciągających i kompresji tkanek miękkich stopy na połączeniach palców ze śródstopiem powstaje stan zapalny nerwu. Zwiększając swoją objętość w miejscu drażnienia nerw powoduje zmniejszenie przestrzeni pomiędzy głowami kości śródstopia, które dodatkowo zaczynają go uciskać.

     Objawy chorobyMortona to ból stopy podczasbiegania,chodzeniaistania.Palpacyjnie stwierdza się bolesnośćmiejsca między trzecim i czwartym palcemod strony podeszwowej.Czasami wystarczy ściągnąć obuwie i chwilę pomasować obolałe miejsce aby pozbyć się (chwilowo) bólu. Na początku chory odczuwa mrowienie, z czasem odczuciapostępującej neuralgii ulegają zwiększeniu. Uczucie palenia, mrowienia, cięcia, ostrego kłucia, chodzenia na kamieniu to typowe objawy opisujące chorobę.W miarę jakopuchlizna się powiększa,ból stopy staje się stały i promieniuje od śródstopia doczubków palców.

     Jednym z testów które mogą nam pomóc w wykryciu choroby jest objaw Muldera. Ściskając dłonią przednią część stopy w poprzek, na poziomie bólu wywołamy ostrą reakcję bólową w bolesnym miejscu.Aby jednak mieć pewność co do diagnozynależy przeprowadzić USG, MR lub prześwietlenie stopy. Pozwali torozróżnićchorobę Mortona od innych schorzeńtakich jaknp. tłuszczak, chrzęstniak, zmiany niedokrwiennych i cukrzycowych, czy reumatoidalnego zapalenia stawów.

     Ćwiczenia rehabilitacyjne powinne skupić się na rozciąganiu poprzecznym przodostopia, zgięciu podeszwowym palców i rozwierania palców między sobą. Warto również udać do fizjoterapeuty. Gdzie poprzez badania można znaleźć inną dysfunkcję stopy która może być pierwotną przyczyną choroby.Wówczas do w/w zasad dojdą ćwiczenia (zabiegi) na eliminujące główną przyczynę. Poniżej filmik na ten temat.

     

     

    Proszę pamiętać że, to tylko moje propozycje w terapii choroby Mortona, które należy skonsultować z własnym lekarzem lub fizjoterapeutą.

  • Endoproteza kolana - rehabilitacja

     Staw kolanowy jest jednym z najważniejszych i jednocześnie najbardziej złożonym stawem u człowieka.  Każdy uraz lub stan po operacji chirurgicznej w tym rejonie to sytuacja, gdzie duży nacisk powinno  kłaść się na jak najszybsze wprowadzenie rehabilitacji. Odpowiedni dobrane i regularne ćwiczenia na kolano, mają na celu odzyskać ruchomość, siły oraz stopniowy powrót do wykonywania codziennych czynności. Są kluczowe dla pełnego przywrócenia zdrowia. Rehabilitacją medyczną od 2015 r w Polsce ma prawo zajmować się wyłącznie osoba która posiada prawo do wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Fizjoterapeuta na podstawie skierowania, historii choroby oraz własnego badania wprowadza odpowiednie ćwiczenia. Czas trwania ćwiczeń to około 20-30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. W zależności od stanu pacjenta dodatkowo można zlecić spacerowanie przez 30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. Poniżej znajdują się propozycje (program) ćwiczeń, który powinien być nadzorowany przez fizjoterapeutę lub ewentualnie ortopedę. Najczęściej zaczyna się je wykonywać już na sali pooperacyjnej, krótko po zabiegu. Początkowo będzie wystepować dyskomfort, ale te ćwiczenia przyśpieszą powrót do sprawności i  zmniejszą ból pooperacyjny.

     

        

     

    Zestaw ćwiczeń:

    1. Wzmacnianie mięsnia czworogłowego uda.

    Leżąc lub siedząc napiąć mięśnie uda wyprostowanej w kolanie nogi poprzez skurcz izometryczny. Utrzymać napięcie mięsnia przez 5 -10 s. Powtarzać ćwiczenie około 10 razy w ciągu 2 - 3 minutowego cyklu. Odpocząć przez minutę i powtórzyć. Ćwiczenie wykonywać do uczucia, zmęczenia uda.

     

    mięsień czworogłowy ćwiczenia izometryczne

     

    2. Unoszenie wyprostowanych nóg

    Napiąć mięśnie uda, wyprostować maksymalnie kolano na łóżku. Spróbować unieść nogę na kilka centymetrów. Utrzymać pozycję przez 5 - 10 sekund. Powtórzyć 10 razy w 2 - 3 seriach. Powoli opuszczać aby uaktywnić skurcz ekscentryczny miesnia czworogłowego uda. Zwrócić uwagę aby ruch powrotny przebiegał płynnie. Można także unosić podudzie podczas siedzenia. Napiąć mięśnie uda i utrzymać nogę w pełni wyprostowaną w kolanie, bez podparcia. Powtarzać ćwiczenie 10 x po 10 sekund w 4 seriach. analogicznie do poprzedniego. 

     

     3. Zginanie nogi w stawie skokowym

    Poruszać powoli w pełnym zakresie stopą w do siebie (zginanie) i od siebie (prostowanie), poprzez naprzemienny skurcz mięśni łydki i goleni. Wykonywać to ćwiczenie przez 2 - 3 minuty, 2 - 3 razy w ciągu godziny. Wykonywać ćwiczenie do momentu, gdy obrzęk w obrębie kostek i podudzi całkowicie ustąpi.

     

     

    endoproteza kolana zgięcie wyprost stopy ćwiczenia

     

     

     

    4. Ćwiczenia prostujące staw kolanowy

    Umieść niewielki zwinięty ręcznik między podłożem a nogą tuż nad piętą. Tak aby pięta nie dotykała podłożą (np łóżka). Napnij mięsnie uda. Spróbować całkowicie wyprostować kolano aż do tzw przeprostu i dotknąć tylną częścią kolana (dołem podkolanowym) łóżka. Utrzymać nogę w pełni wyprostowaną przez 5 -10 sekund. Powtarzać 10 x w 4 seriach lub dopóty nie poczujesz zmęczenia w udzie.

     

     

    endoproteza kolana ćwiczenia

     

     

    5. Zginanie kolana z podparciem nogi o łóżko

    Zginaj kolano tak daleko jak to możliwe, przesuwając stopę (najlepiej piętą) po powierzchni łóżka. Można na początek skorzystać z podkładki (cerata, kolorowy magazyn, podkładka kuchenna) aby zmniejszyć tarcie. Utrzymaj kolano w maksymalnym zgięciu przez 5 -10 sekund, następnie wyprostuj. Powtarzaj 10 razy, do odczucia zmęczenia w nodze.

     

     

    zginanie kolana ćwiczenia endoproteza 

     

     

    6. Zginanie kolana z podparciem, w pozycji siedzącej

    Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub krzesła, z udem podpartym, umieść stopę zdrowej nogi nad stopą operowanej nogi, dla zapewnienia jej podparcia. Powoli zginać kolano do kąta który wytwarza średnie odczucje napięcia na mięśniu czworodłowym. Utrzymaj kolano w tej pozycji przez 5-10 sekund pogłębiając dociskiem nogi zdrowej. Powtarzaj 10 razy, aż poczujesz zmęczenie w nodze lub uda Ci się w pełni zgiąć kolano.

    7. Zginanie kolana bez podparcia, w pozycji siedzącej

    Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub krzesła, z podpartym udem, zgiąć kolano tak aby dosięgnąć stopą do podłogi. Lekko opierając stopę na podłodze, przechylać górną część ciała w przód, żeby zwiększyć zgięcie kolana. Utrzymać pozycję przez 5 - 10 sekund. Wyprostować kolano całkowicie. Powtarzać 10 razy do uczucia zmęczenia w nodze lub do całkowitego zgięcia kolana.

     

     

    wyprost kolana ćwiczenia endoproteza

     

     

    8. Zginanie kolana z asystą

    W leżeniu na plecach, umieść zwinięty ręcznik wokół operowanego kolana i zsuń w kierunku stopy. Zginając kolano zwiększaj zakres zgięcia poprzez łagodny nacisk ręcznikiem. Utrzymać pozycję przez 5 - 10 sekund, do lekkiego zmęczenia.

    9. Ćwiczenia kolan, z oporem

    Umieścić lekki ciężar wokół kostek i powtarzać którekolwiek z powyższych ćwiczeń. Wykonywanie ćwiczeń oporowych zazwyczaj można rozpocząć w ciągu 4-6 tygodni po operacji. Na początku korzystać z obciążników 0,5- lub 1-kilogramowych. Stopniowo zwiększać ich ciężar, w miarę jak będzie powracać siła (wykorzystać niedrogie obciążniki mocowane na rzepy wokół kostek, które można kupić w większości sklepów sportowych).

    10. Zginanie kolana w pozycji stojącej

     

                                                                       endoproteza kolana rehabilitacja balkonik

     

     

     

     

    endoproteza kolana rehabilitacja

     

     

    Stanąć wyprostowanym, opierając się o balkonik lub kule ortopedyczne, unieś udo i zegnij kolano do odczucia średniego napięcia mięśni uda. Utrzymaj pozycję przez 5-10 sekund. Następnie wyprostować kolano, najpierw dotykając podłogi piętą. Powtarzać kilka razy, do średniego zmęczenia.

     

    11. Chodzenie o balkoniku

    Podczas chodzenia należy zwrócić uwagę na jego prawidłowość. Czyli - długość kroku, czas trwania, isiła nacisku z czasem muszą być takie same na obu nogach. W pierwszej fazie stosuje się balkonik. Po wzmocnieniu siły mięśni oraz nauki równowagi przechodzi się na kule ortopedyczne. Decyzję podejmuje lekarz lub fizjoterapeuta.

    Ćwiczenie - stanąć wygodnie, w wyprostowanej pozycji, z ciężarem ciała równomiernie rozłożonym na balkonik lub kule ortopedyczne. Przesuwać balkonik lub kule na krótkie odcinki, następnie wysunąć do przodu operowaną nogę, utrzymując kolano wyprostowane, tak by pięta dotknęła podłogi jako pierwsza. W miarę poruszać się naprzód, staw kolanowy i skokowy będą zgięte i cała stopa będzie równomiernie spoczywać na podłodze. Po ukończeniu kroku, palce u stop będą się unosiły nad podłogę, a kolano i staw biodrowy będą zgięte.

     

    12. Wchodzenie i schodzenie po schodach

    Zdolność do wchodzenia i schodzenia po schodach wymaga siły i elastyczności. Na początku nauki wykorzystywać poręcze i wchodzić po jednym stopniu. Podczas wchodzenia po schodach najpierw stawiać nogę ze zdrowym kolanem, a podczas schodzenia, nogę operowaną. Pamiętać ‘dobra górą’ a ‘zła dołem’. Wchodzenie po schodach jest świetnym ćwiczeniem wzmacniającym siłę i wytrzymałość. Nie próbować wchodzić po schodach o stopniach wyższych niż standardowe (18 cm) i zawsze korzystać z poręczy dla równowagi.

     

     

     

    13. Ćwiczenia i czynności dnia codziennego

    Po odzyskaniu swobody poruszania się na krótkie dystanse, zwiększamy aktywność fizyczną. Ból odczuwany w kolanie przed operacją oraz ból i obrzęk po zabiegu mają wpływ na szybkość leczenia kolana. Pełny powrót do zdrowia trwa kilka miesięcy. Poniższe ćwiczenia i czynności to propozycja przyśpieszenia całego procesu.

     Chodzenie ma rytmiczne i płynne. Dostosować długość kroku i prędkość na tyle, na ile jest to konieczne dla miarowego poruszania się. W miarę jak poprawia się siła mięśni i ich wytrzymałość, można chodzić przez dłuższe okresy czasu. Stopniowo coraz bardziej obciążać nogę. Kiedy chodzenie i/lub stanie przez ponad 10 minut nie spowoduje problemów, oznacza to że, kolano jest na tyle silne, że nie przenosisz ciężaru ciała na balkonik lub kule ortopedyczne (zazwyczaj około 2-3 tygodnie po operacji). Wówczs można zacząć używać tylko jednej kuli lub laski. Trzymać je w dłoni po przeciwległej stronie do operowanego miejsca.

     

    14. Ćwiczenie na rowerku stacjonarnym (rehabilitacyjnym)

    Ćwiczenie na rowerze jest świetnym sposobem na odzyskanie siły mięśniowej i ruchomości kolana. Po pierwsze, dostosować wysokość siedzenia tak, by spód stopy dotykał pedału, przy prawie całkowicie wyprostowanym kolanie. Na początku pedałować do tyłu. Zacząć pedałować do przodu dopiero, gdy bez przeszkód można wykonywać ruch pedałowania do tyłu. W miarę odzyskania sił (po około 4-6 tygodniach), powoli zwiększamy biegi w rowerze. Ćwiczyć przez 10-15 minut, 2 razy dziennie, stopniowo zwiększając czas do 20-30 minut, 3 lub 4 razy w tygodniu.

     

    UWAGA!!! - Ból i obrzęk po ćwiczeniach

    Po ćwiczeniach może pojawić się ból i obrzęk kolana. Zmniejszamy go, poprzez unoszenie nogi i przykładanie okładów z lodu zawiniętego w ręcznik (nie dłużej niż 7 - 8 min).

     

    Poniżej film z ćwiczeniami z kanału dorehabilitacji.pl na youtube. Zapraszam do subskrypcji i udostępniania.

     

     

  • Jak poprawnie odkładać kule łokciowe po urazie ortopedycznym

     Odkładanie kul łokciowych po przebytym urazie kończyny dolnej (zwichnięcie, złamanie, endoprotezie itd) to proces od kilku do kilkunastu dni. Nie należy robić tego natychmiast. Po podjęciu decyzji przez lekarza specjalistę o powrocie do naturalnego chodu rozpoczynamy powolną adaptację kończyny chorej do jej naturalnych obciążeń. Należy pamiętać że, podczas gipsu lub innego unieruchomienia wraz z odciążeniem nogi, nastąpiły pewne zmiany w mięśniach i stawach.

     Naturalną pracą stawów kończyny dolnej jest praca w kompresji. Długotrwałe odciążenie czyli brak docisku powierzchni stawowych do siebie powoduje nieprawidłowe odżywianie co skutkuje bólem przy pierwszych próbach obciążenia kończyny. Dodatkowo aktywuje się tzw nocycepcja czyli sensomotoryczny efekt blokowania.

     

    Wszystkie mięśnie, których ruch może nasilać ból, zostają osłabione (hipotoniczne) zaś mięśnie których czynności zabezpieczą przed zaostrzeniem stanu bólowego stają się hipertoniczne (wzmożone napięcie). Jest to bardzo logiczny mechanizm, który chce zabezpieczyć źródło bólu, poprzez odpowiedni wpływ na grupy mięśniowych. Kolejnym problemem przy szybkim odłożeniu kul jest powstanie złego wzorca ruchowego który może doprowadzić do bólów innych rejonów ciała (np. kręgosłupa L-S) oraz przykurczów. Z mojego doświadczenia wiem, że wyeliminowanie złych wzorców lub usunięcia przykurczów może zająć więcej czasu niż rehabilitacja pourazowa.

     Poniżej 2 filmy z kanału youtube, który pokazuje jak należy odkładać kule i przechodzić na naturalny chód. Dodatkową zaletą tych ćwiczeń będzie aktywizacja czucia przestrzennego w kończynie usprawnianej (propriocepcja).

     

     

     

     

     

     

     

  • Kolano biegacza - rehabilitacja

     Konflikt rzepkowo – udowy, zespół bólowy przedniego przedziału kolana (patellofemoral pain syndrome) to dolegliwości bólowe przedniego przedziału stawu kolanowego, zwane potocznie "kolanem biegacza".

    Staw rzepkowo - udowy tworzy połączenie powierzchni stawowych rzepki i kości udowej. Przenosi największe obciążenia ze wszystkich stawów, zwłaszcza podczas zgięcia stawu kolanowego. Budowa stawu kolanowego w normalnych warunkach przystosowana jest do przenoszenia takich obciążeń. Natomiast ewentualny problem w stawe rzepkowo – udowym, ma wpływ na znaczne pogorszenie tych właściwości.  

     Problem występuje u osób aktywnych fizycznie, szczególnie u biegaczy długodystansowych. Jednak dolegliwości dotykają również sportowców innych dyscyplin: kolarzy, narciarzy i piłkarzy nożnych. Statystycznie częściej rozwija się u kobiet niż u mężczyzn. Pojawia się nagle, bez konkretnego urazu. Głównym objawem jest ból i dyskomfort zlokalizowany pod, lub za rzepką. Często trudno określić jego dokładną lokalizację, ponieważ najczęściej ból bywa rozlany. Nasila się w czasie chodzenia, biegania, wchodzenia i/lub schodzenia po schodach a także, gdy mamy długo zgięte kolana (np. siedząc za biurkiem, w trakcie jazdy samochodem, klęczeniu, kucaniu).

     Głównym patomechanizmem dysfunkcji jest częste przeciążenie, powodujące zaburzenie ruchu rzepki (osłabiony mięsień czworogłowy uda). Podczas uprawiania sportu, mamy do czynienia z częstym i bardzo mocnym przypieraniem rzepki do kości udowej. Efektem są mikro urazy w obrębie stawu rzepkowo – udowego. Dochodzi do tzw. ciasnoty przedniej i podrażniania, a także uszkadzania struktur około rzepkowych. Podrażniona zostaje także błona maziowa, która odpowiedzialna jest za wytwarzanie mazi niezbędnej do odżywienia chrząstki na powierzchni stawowej. Obrzęknięta błona może zaklinowywać się pod rzepką i powodować stan zapalny oraz wysięk w stawie. W wyniku ciągłego drażnienia dochodzi do jej przerostu i wydzielania większej ilości płynu, co ogranicza prawidłowe funkcjonowanie kolana, a także wpływa na gorsze odżywienie chrząstki stawowej.

      Kolejnym ważnym czynnikiem jest złe ustawienie stopy podczas biegu. Przyczyną może być zwiększony kąt Q, który wpływa nieprawidłowo na biomechanikę stawu skokowego (nadmierna pronacja stopy, koślawość kolan).

    Dodatkowe przyczyny to:

    - osłabiona grupa mięśni kulszowo – goleniowych

    - dysbalans mięśniowy

    - niedostateczną rozciągliwość tkanki mięśniowo

    - osłabienie siły i wytrzymałości mięśni stabilizujących staw biodrowy

    - nieodpowiednie obuwie

     Osobnym problemem z przednim przedziałem kolana może być zwyrodnienie tkanki chrzęstnej rzepki (chondromolacja). W tym przypadku poza rozlanym bólem w okolicach rzepki, wstępują trzeszczenia, a niekiedy epizody blokowania kolana. Dyskomfort odczuwany jest dopiero w zaawansowanym stadium choroby, z uwagi na brak unaczynienia i unerwienia tkanki chrzęstnej. Przypuszcza się, że niedostateczna siła i wytrzymałość mięśni tułowia również może być czynnikiem zwiększającym ryzyko wystąpienia „kolana biegacza”.

    Podczas planowania rehabilitacji głównie zwracamy uwagę na:

    - zmniejszenie objętości i intensywności treningów

    - w stanch ostrych - protokół PRICE

    - wzmacnianie mięśnia czworogłowego uda (szczególnie głowy przyśrodkowej)

    - wzmacnianie mięsni grupy kulszowo - goleniowej

    - ćwiczenia wzmacniające mięśnie stabilizujące staw biodrowy

    - rozciąganie pasma biodrowo-piszczelowego (przykurcz pasma ma dodatni wpływ na powstanie kolana biegacza)

    - treningu poprawiającego siłę mięśni tułowia – stabilizatory głębokie i mięsień poprzeczny brzucha  

    - trening sensomotoryczny lub plyometryczny do poprawy koordynacji nerwowo - mięśniowej i biomechaniki, co zmniejszy ryzyko ponownego powstania kontuzji kolana.

    W profilaktyce można zastosować

    - wkładki ortopedyczne poprawiających ustawienie stopy w czasie chodu i biegania.

    - kinesiotaping

    Ważne, aby nie przeciążać stawu rzepkowo - udowego. Dlatego w trakcie ćwiczeń rehabilitacyjnych, zgięcie w stawie kolanowym nie powinno przekraczać 70°. Do każdego problemu powinno podchodzić się indywidualnie biorąc pod uwagę inne czynniki. Z zabiegów fizykoterapeutycznych stosuje się krioterapię i elektrostymulację głowy przyśrodkowej mięśnia czworogłowego uda. Poniżej filmik z propozycjami ćwiczeń. Zapraszam do subskrypcji i udostepniania kanału.

     

     

     

    Przed wykorzystaniem informacji zawartych w artykule należy skonsultować się z lekarzem ortopedą lub fizjoterapeutą w celu ustalenia dokładnej diagnozy i wykluczyć poważniejsze patologie stawu.

  • mięsień czworogłowy uda - ćwiczenia wzmacniające

     Przygotowanie kondycyjne przed sezonem sportowym, nie tylko zwiększa przyjemność z uprawiania sportu, ale co ważniejsze podnosi poziom bezpieczeństwa sportowca. Mocne nogi, stabilny kręgosłup i rozciągnięte ciało, pozwalają na lepszą kontrolę, oraz stwarzają warunki do polepszania techniki.Przygotowanie się do uprawiania aktywności sportowej nie jest trudne, ale musi być rozsądnie prowadzone. Jedyne, czego potrzebujemy, to kilka metrów kwadratowych powierzchni, 15 - 30 minut od 2 - 4 razy w tygodniu przez 3 - 6 tygodni.

      Na początku proponuję prosty test na mięsień czworogłowy. Stajemy na nodze testowanej, druga w zgięciu. Ręce na biodrach. Wykonujemy kilka krótkich zgięć w stawie kolanowym (ok 1/4 zakresu). Staramy się zachować prawidłową sylwetkę. Jeżeli w trakcie ruchu tracisz równowagę, nie kontrolujesz miednicy, kolano ucieka Ci na boki to znaczy, że masz osłabiony w/w mięsień. Dodatkowo oznacza: słabe mięśnie miednicy oraz problem z bardzo ważnym mięśniem pośladkowym średnim strony przeciwnej. Wykorzystaj w/w test i powtarzaj: 10 x po 5 serii na każdą nogę (na zmianę), kontrolując ciało. Wykonuj zgięcie i pełny wyprost powoli, ok 3 s . Z czasem zwiększ kąt zgięcia. Kiedy opanujesz ćwiczenie z filmu 1, możesz spróbować następne.

     

    Pozycja wyjściowa jak w/w. Podczas zgięcia w kolanie wykonaj ruch po łuku nad głowę przeciwną kończyną górną wraz z zgięciem bocznym tułowia. Przy wyproście – powrót, 10 x po 5 serii na każdą nogę. 

     

      Pozycja wyjściowa: stojąca. Wysuń jedną nogę do przodu (ok 50 cm), bardzo delikatnie dotykając podłogi końcami palców. Nie przenoś ciężaru na nogę wykroczną. Poczujesz jak w uginającej się nodze wspierającej pracuje mięsień czworogłowy. Następnie cofnij nogę i płynnym ruchem przesuń ją w bok, też delikatnie dotykając podłogi. Powstanie ruch podobny do łuku. Powtórz z 5 - 8 razy, Czym dalej będziesz chciał dotknąć podłoża tym mocniej pracować będzie staw kolanowy nogi wspierającej. 

     

     

    Utrudnieniem będzie podwyższenie podłoża nogi wspierającej.

     

     

    Pozycja wyjściowa: stojąca, dłonie na biodrach. Ćwiczenie rozpoczynamy wykrokiem jednej nogi do przodu robiąc przyklęk na nodze tylnej. Kolano tylne nie dotyka podłoża. Powrót do pozycji wyjściowej. 10 x na każdą nogę po 4 serie. 

     

     

      Jest to utrudnienie ćwiczenia 4. W powrocie noga wykroczna przesuwa się dalej do tyłu, robiąc zakrok i klęk. Kolano nie dotyka podłoża. 10 x na każdą nogę po 4 serie.

     

     

     Siad pasywny przy ścianie. W trakcie ćwiczenia dociskamy kręgosłup lędźwiowy do ściany (ok 10 s).

     

     

     Urozmaiceniem tego ćwiczenia będzie naprzemienne dociskanie stóp do podłoża (po 10 x na każdą stronę) w 4 seriach.

     

      Siad przy ścianie z wykorzystaniem piłki rehabilitacyjnej za plecami. Dociskając piłkę do ściany próbujemy zginać i prostować stawy kolanowe. 10 x w 4 seriach.

     

    Wskazówka! Po każdej serii ćwiczeń pracujący mięsień rozciągamy dając mu tym samym odpocząć. Tu mamy do czynienia z mięśniem czworogłowym oraz piszczelowym przednim (to ten mięsień który powoduje bóle goleni z przodu poniżej st kolanowego po wysiłku fizycznym). W tej sytuacji najlepiej jest próbować siadać na piętach, rozciągając jednocześnie oba mięśnie (video 1). W pozycji stojącej można chwycić jedną nogę za staw skokowy i dociągać ją tyłem do pośladków prostując w stawie biodrowym (video 2). Czas ok 1 min i dłużej.

    video 1

     

     

    video 2

     

     

     Wybrałem tu kilka bardzo dobrych i bezpiecznych ćwiczeń na mięsień czworogłowy. Kierując się możliwościami, kondycją i czasem ćwiczącego. Można je praktycznie wykorzystać wszędzie.Poniżej wszystkie te ćwiczenia nagrane na jednym filmie. Zapraszam do subskrypcji i udostępniania kanału.

     

     

     

     

    UWAGA!!! Przy wszelkich wątpliwościach, należy skonsultować się z własnym lekarzem lub fizjoterapeutą.

  • Ostroga piętowa - ćwiczenia

     Przewlekły stan zapalny w okolicach pięty, wraz z podrażnieniem włókien nerwowych, stałym przeciążaniem i bólem wiązadeł to najczęściej spotykany uraz tylnej części stopy znany jako ostroga piętowa.Dokładniej mówiąc jest to - zapalenie rozcięgna podeszwowego. Powstaje w wyniku zmian pourazowych, przeciążeniowych, nadwagi oraz koślawości kończyn dolnych, doprowadzający do narośli kostnej na przyśrodkowo - tylnej części pięty.

    Objawy - charakteryzuje się bólem punktowym w miejscu przyczepu w/w rozcięgna do guza piętowego (częściej po stronie wewnętrznej) oraz podczas zgięcia grzbietowego stopy w trakcie chodzenia. Jest to następstwo podrażnienia chorego rozciągania podczas rozciągania.

    Przyczyny - przyczyną powstania stanu zapalnego w głównej mierze (moje obserwacje) jest zła budowa kończyn dolnych (koślawość kolan i/lub stawów skokowych), nadwaga, stałe przeciążenia i powtarzające się mikrourazy.

     Aby dokładnie zrozumieć problem należy poznać podstawy biomechaniki stopy. Naturalnymi punktami podporu naszego ciała na stopie są: zewnętrzna krawędź stopy z tylną powierzchnią pięty i części dalsze kości I - V śródstopia ze stawami łączącymi palce.

     

     

    stopy

     

     Pozycja B - prawidłowa, C i D wytworzą ostrogę piętową.

     

                                                        koślawość kolan            

     

                                                        koślawość stawów skokowych

     

     

     Każda sytuacja, która spowoduje inny rozkład sił na podeszwie będzie miała wpływ na rozwój choroby. Koślawość kolan i/lub stawów skokowych doprowadza do przesunięcia punktu podporu ciała na wewnętrzną część stopy. Sumuje to duże przeciążenie na części kości, które nie są przygotowane i stworzone na takie siły. Powoduje także płaskostopie. Jeśli zauważyłeś, że ścierasz obuwie od wewnętrznej strony może to świadczyć o złym rozkładzie sił na Twoich stopach....I co teraz?

     

     

    Uwaga! Przed wykorzystaniem informacji z artykułu, należy skonsultować się z lekarzem.

     Ćwiczenia i rehabilitacja - Jednym z podstawowych ćwiczeń w profilaktyce i przeciwdziałaniu postępowi choroby jest częste chodzenie i stanie na zewnętrznych bokach stopy. W przeniesieniu ciężaru na zewnątrz pomoże nam wkładka podłożona pod przyśrodkowy łuk stopy lub dobrze wyprofilowane obuwie. Okrągła silikonowa podkładka z otworem w środku pod piętę wg mnie nie ma żadnego terapeutycznego znaczenia.

     

     

     

    ostroga ćwiczenie 1            

     

     

    ostroga piętowa

     

     Kontrolowane przesunięcie ciężaru w różnych sytuacjach dnia codziennego, może na początku wydać się trudne, dziwne a nawet bolesne, ale z czasem nabierzemy prawidłowego nawyku.

     Kolejnym ważnym ćwiczeniem jest rozciąganie rozcięgna stopy wraz z ścięgnem Achillesa i mięśniami łydki.

     Stań w wykroku, ugnij lekko kolano nogi wykrocznej. Rozpocznij naciskanie podłoża stopą w dół (pamiętaj o lekkim przesunięciu ciężaru na zewnątrz stopy). Po 10 s, rozluźnij stopę i w tym samym czasie przesuń uginając kolano do przodu. Podczas tego ruchu nie wolno unosić pięty od podłoża. Poczujesz napięcie na łydce i stopie. Po około 20 s rozciągania powtarzasz ćwiczenie z aktualnej pozycji. Ćwiczenie należy powtarzać do osiągnięcia fizjologicznego zgięcia w stawie skokowym bez unoszenia pięty.

     

     

    ostroga piętowa

     

     

     

                    

    ostroga piętowa

     

     

                                                     ostroga piętowa

     

      

     Pomocne w rozluźnieniu mięśni tego rejonu mogą być dwa tzw. punkty spustowe. Punkty te charakteryzują się mocnym tkliwym bólem wraz z promieniowaniem w kierunku stopy (często aż do palca lub palców). Łatwo je namierzyć. Pierwszy znajduje się w okolicy środka łydki w lekkim zagłębieniu. Drugi jest poniżej kolana po stronie zewnętrznej, niedaleko od kości piszczelowej.

     Oba punkty uciskamy ok. 60 s a następnie rozciągamy mięśnie tego rejonu wraz z punktem 2 - 5 minut. Powtarzamy to 3 razy.

     

     

                           lydka                                       piszczel

    A tu filmik na kanale youtube. Zapraszam do subskrypcji i udostepniania.

     

     

     

     

    Opisane tu ćwiczenia to absolutne minimum jakie powinniście stosować. Więcej pomocy, ćwiczeń, możliwości terapeutycznych (masaż, terapia manualna, UD, laser) otrzymacie w dobrym gabinecie fizjoterapii.

     

                             

  • Rehabilitacja stawów - ćwiczenia czynne w odciążeniu

     We wczesnej fazie rehabilitacji pourazowej, lub przy chorobach przewlekłych układu ruchu (RZS, gościec, dna moczanowa, fibromialgia) zastosowanie mają ćwiczenia czynne w odciążeniu. Jest to zespół ćwiczeń wykonywanych samodzielnie przez pacjenta wykorzystując system bloczków, linek i podwieszek. Najczęściej spotykanym miejscem wykonywania w/w ćwiczeń jest tzw UGUL (uniwersalny gabinet usprawniania leczniczego) lub Therapy Master (wersja nowocześniejsza). Jest to podstawowe wyposażenie ośrodków i gabinetów fizjoterapeutycznych. Dzięki odpowiednio zawieszonego systemu podwieszek pacjent może ćwiczyć kończyny w warunkach zniesienia siły ciężkości w większym i bezbolesnym zakresie ruchu. Stanowisko do w/w ćwiczeń można również łatwo przygotować w domu. Jest to alternatywa dla osób które nie chcą lub nie mogą korzystać z fizjoterapii na ośrodku. Poniżej artykułu jest filmik który opisuje dokładnie jak należy takie stanowisko zrobić w warunkach domowych.

     

    Ćwiczenia czynne w odciążeniu zaleca się :

    - po długotrwałym unieruchomieniu w rehabilitacji pourazowej (gips, szyna)

    przy braku zrostu kostnego

    - w przypadku porażenia lub osłabienia grup mięśniowych

    - chorobach przewlekłych układu ruchu ograniczających ruchomość (RZS, gościec, reumatyzm)

    - w stanach zwyrodnieniowych stawów

    Ćwiczenia w czynne w odciążeniu sprzyjają:

    - szybszej progresji funkcjonalnej mięśni (powiększają zakres ruchomości ROM)

    - zwiększają siłę, wytrzymałość i normalizują napięcie mięśniowe

    - redukują ograniczenia ruchomości typu mięśniowego np. przykurcze

    - oddalają powierzchnie stawowe (tworzą trakcję) co działa przeciwbólowo

    - polepszeniu stanu psychologicznego pacjenta (widzi możliwość wykonania niedostępnego dla niego ruchu), mobilizując go do dalszej pracy

     Odmianą ćwiczeń w odciążeniu to ćwiczenia czynne w odciążeniu z oporem. Zasada wykonywania jest taka sama. Jednak dodatkowo za pomocą kolejnych systemów bloczków i podwieszek aplikuje się pacjentowi opór w postaci ciężarków lub gumowych taśm rehabilitacyjnych. Wpływa to na lepsze efekty zwiększenia siły i wytrzymałości mięśniowej.

    Przeciwwskazania do wykonywania ćwiczeń w odciążeniu:

    - ostre, nagłe stany zapalne np. infekcja, zapalenie żył

    - silne odczuwanie bólu

    - niedawno przebyte operacje

    Poniżej film na temat: jak stworzyć stanowisko do ćwiczeń czynnych w odciążeniu w warunkach domowych. Zapraszam obejrzenia i subskrypcji kanału.