Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

anatomia

  • ATFL więzadło

     Więzadło strzałkowo-skokowe przednie (ATFL) -Więzadło przyczepia się do przedniego brzegu kostki bocznej, biegnie do przodu i przyśrodkowo. Przyczep końcowy znajduje się na przednim brzegu bocznej powierzchni stawowej bloczka kości skokowej. Tworzy jepasmo łącznotkankowe o długości 15-20 mm, szerokości 6-8 mm i grubości 2 mm wplatające się w torebkę stawową. Łączy przednio-dolny brzeg strzałki oraz trzon kości skokowej (nie przyczepia się do szyjki) obwodowo do powierzchni stawowej bloczka. W pozycji stojącej tworzy z podłożem kąt ok. 75°.
     
  • Mięśnie pochyłe szyi

    Mięśnie pochyłe w odcinku szyjnym. Wyróżniamy trzy mięśnie znajdujące się w odcinku szyjnym: 

    1. Przedni

    - przyczep pocz guzki przednie wyrostków poprzecznych 3 - 6 kręgu szyjnego,

    - przyczep koń guzowatość mięśnia pochyłego na powierzchni górnej 1 żebra.

    2. Środkowy

    - przyczep pocz przednia powierzchnia wyrostków poprzecznych kręgów szyjnych od 1 do 6

    - przyczep koń powierzchnia górna 1 żebra, górny brzeg 2 żebra

     

    3. Tylny

    - przyczep pocz guzki tylne wyrostków poprzecznych kręgów szyjnych od 5 do 7

    - przyczep koń powierzchnia boczna 2 żebra
    Unerwienie z krótkich gałązek splotu szyjnego i ramiennego C2 - C8. 

     

    Czynność: 

    W skurczu obustronnym, przy ustalonej obręczy barkowej, powodują skłon kręgosłupa szyjnego w przód. Działając jednostronnie powodują skłon głowy i szyi w bok 

    Źródło: Kinezyterapia pod redakcją Andrzeja Zębatego tom 1

     

     

     

     

     

  • nerw kulszowy

     Nerw kulszowy - anatomia (n. ischiadicus) – nerw mieszany będący końcową gałęzią splotu krzyżowego zaopatrujący ruchowo tylną grupę mięśni uda oraz ruchowo i czuciowo całe podudzie i stopę. Stanowi grube na pół centymetra pasmo, szerokości około 1,5 cm, odchodzące od wszystkich nerwów, które tworzą splot krzyżowy. Nerw powstaje w miednicy mniejszej pomiędzy tylnym brzegiem mięśnia zasłaniacza wewnętrznego, kolcem kulszowym, więzadłem krzyżowo-kolcowym od przodu a dolnym brzegiem mięśnia gruszkowatego od tyłu. Wychodzi z okolicy kulszowej splotu krzyżowego. Miednicę mniejszą opuszcza przez otwór pod-gruszkowaty, rzadziej poniżej dolnego brzegu mięśnia gruszkowatego, i układa się na powierzchni tylnej mięśni krótkich, odpowiadających za obracanie uda, w połowie odległości między guzem kulszowym i krętarzem większym.
    Następnie w odcinku pośladkowym nerw leży do tyłu w stosunku do stawu biodrowego na mięśniach bliźniaczych, mięśniu zasłaniaczu wewnętrznym i mięśniu czworobocznym uda będąc pokrytym przez mięsień pośladkowy wielki. W odcinku udowym nerw biegnie w obrębie tkanki tłuszczowej na tylnej powierzchni m. przywodziciela wielkiego pokryty przez mięśnie zginacze uda, a na krótkim 1–2 cm odcinku jest przykryty jedynie przez powięź szeroką. Następnie na wysokości kąta górnego dołu podkolanowego tworzonego przez mięsień pół-błoniasty i poł-ścięgnisty oraz przez m. dwugłowy uda nerw kulszowy ulega podziałowi na nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny. Podział nerwu kulszowego może odbywać się powyżej dołu podkolanowego na różnej wysokości, nierzadko obie gałęzie końcowe odchodzą oddzielnie już od splotu krzyżowego i wówczas nerw strzałkowy może przebijać mięsień gruszkowaty, podczas gdy nerw piszczelowy przechodzi przez otwór pod-gruszkowaty, a gałęzie zaopatrujące udo odchodzą od nerwu kulszowego lub bezpośrednio ze splotu krzyżowego lub nerwu pośladkowego dolnego.

     

    Nerw kulszowy dzieli sie na  następujące gałęzie:

    1.ze składnika piszczelowego:

        • gałęzie mięśniowe

          • do połowy bliższej mięśnia półścięgnistego,

          • do mięśnia półbłoniastego i części przywodziciela większego,

          • do połowy dalszej mięśnia półścięgnistego oraz głowy długiej mięśnia dwugłowego uda,

        • gałęzie stawowe – do tylno-przyśrodkowej części stawu kolanowego,

    2.ze składnika strzałkowego:

        • gałąź mięśniową – do głowy krótkiej mięśnia dwugłowego uda,

        • gałąź stawową – do części tylno-pobocznej stawu kolanowego.  

  • prostowniki nadgarstka

    1. Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka (Musculus extensor carpi radialis longus) - mięsień rozpięty między końcem dalszym kości ramiennej a II kością śródręcza, położony pod mięśniem ramienno-promieniowym. Przyczep bliższy zlokalizowany jest na przegrodzie międzymięśniowej bocznej ramienia, bocznym brzegu i nadkłykciu bocznym kości ramiennej. W połowie długości przedramienia przechodzi w długie płaskie ścięgno, przebiegające wzdłuż powierzchni bocznej kości promieniowej, a następnie przechodzące przez drugi przedział pod troczkiem prostowników. Przyczep dystalny zlokalizowany jest na grzbietowej powierzchni podstawy II kości śródręcza.

     
     Unerwienie:

    - nerw promieniowy

    Unaczynnienie:

    - tętnica poboczna promieniowa

    - tętnica wsteczna promieniowa

    Funkcje:

    Zgina przedramię w stawie łokciowym. Lekkie nawracanie przedramienia. Zgięcie ręki grzbietowo i odwodzenie ręki. Antagonista zginaczy długich palców.

     

                                                            prostownik promieniowy nadgarstka długi

    2. Mięsień prostownik promieniowy krótki nadgarstka (Musculus extensor carpi radialis brevis) - mięsień należący do grupy bocznej mięśni przedramienia.

    Przyczep proksymalny zlokalizowany jest na nadkłykciu bocznym kości ramiennej oraz na powięzi przedramienia. Dodatkowo zrasta się z sąsiadującymi mięśniami. W połowie długości przedramienia przechodzi w długie płaskie ścięgno, przebiegające przez drugi przedział troczka prostowników, wraz ze ścięgnem mięśnia prostownika nadgarstka długiego. Przyczep dystalny zlokalizowany jest na grzbietowej powierzchni podstawy III kości śródręcza.

    Funkcja:

    - prostowanie ręki

    Unerwienie:

    - nerw promieniowy

    Unaczynnienie:

    - tętnica poboczna

    - tętnica wsteczna promieniowa

     

     

                                                                    prostownik promieniowy nadgarstka krótki 

  • staw kolanowy

    Staw kolanowy (articulatio genus) - pod względem budowy, największy staw ciała człowieka. Staw złożony (zawiasowy zmodyfikowany) - łączący kość udową i kość piszczelową (kość strzałkowa nie wchodzi w skład stawu kolanowego). Dodatkowym elementem stawu jest tzw trzeszczka - rzepka. Posiada dwie łącznotkankowe łąkotki dopasowujące do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów. Funkcjonalnie jest to staw zawiasowy, umożliwiający ruchy zginania i prostowania. W zgięciu (z wyjątkiem maksymalnego) możliwe są również ruchy rotacyjne. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (poboczne przyśrodkowe, poboczne boczne, więzadło torebki stawowej) oraz  bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym przednim (ACL) i tylnym (PCL).

     

     

     Staw kolanowy jest narażony na przeciążenia związane z potężną siłą mięśnia czworogłowego uda (ciąg na rzepkę max. 300 kg). Ponadto jest drugim najbardziej obciążanym stawem człowieka (po stawia skokowym).

     W stawie kolanowym łączą się trzy kości: kość udowa, kość piszczelowa i rzepka. Główkę stawu tworzą wypukłe kłykcie kości udowej, natomiast jego panewkę lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki.

    Połączenie pomiędzy kością udową a kością piszczelową (staw udowo-piszczelowy, art. femoro-tibialis):

    - kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej (condylus lateralis tibiae)

    - kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej (condylus medialis tibiae)

    Połączenie pomiędzy kością udową a rzepką (staw udowo-rzepkowy, art. femoro-patellaris):

    - kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa boczna (facies articularis lateralis patellae)

    - kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa przyśrodkowa (facies articularis medialis patellae)

    Kłykcie kości udowej na powierzchni dolnej są płaskie, dzięki czemu bardzo dobrze przylegają do kłykci kości piszczelowych, a tym samym stabilizują staw w pozycji wyprostowanej.

     Podobnie jak w innych stawach torebka stawowa składa się z dwóch warstw: zewnętrznej błony włóknistej i wewnętrznej błony maziowej. Inaczej niż w innych stawach przebieg obu błon nie jest jednakowy. Błona włóknista torebki stawowej stawu kolanowego na powierzchni przedniej rozpięta jest między brzegami powierzchni stawowych kości udowej, rzepki i piszczeli. Na stronie tylnej przymocowuje się do kresy międzykłykciowej kości udowej i biegnie do kości piszczelowej w okolicach chrząstki stawowej. Błona maziowa ma nieco inny przebieg, gdyż z tyłu omija pole międzykłykciowe i więzadła krzyżowe - wyłączając je w ten sposób z jamy stawowej. Pomiędzy obiema warstwami znajduje się ciało tłuszczowe podrzepkowe (corpus adiposum infrapatellare) wypełniające przestrzenie powstające podczas ruchów stawu kolanowego.

    Łąkotki (łac. menisci) - dwa elastyczne twory, zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej leżące pomiędzy kością udową a piszczelową, będące elementami dodatkowymi stawu kolanowego. Wyróżniamy łąkotkę boczną i łąkotkę przyśrodkową, nieco różniące się wielkością. Ich zadanie polega na:

    - pogłębieniu i dopasowaniu do siebie powierzchni stawowych stawu kolanowego (pomiędzy kością udową a piszczelą)

    - umożliwienie ruchów obrotowych w zgiętym stawie kolanowym, poprzez przesuwanie się ich na powierzchni stawowej górnej kości piszczelowej.

     Dzielą staw kolanowy na dwa piętra: górne i dolne. W piętrze górnym (łąkotkowo-udowym) wykonywane są przede wszystkim ruchy zginania i prostowania kolana, natomiast w piętrze dolnym (łąkotkowo-piszczelowym) przede wszystkim ruchy rotacyjne. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta prostokątnego, zwróconego podstawą na zewnątrz, zrośniętego z torebką stawową. Powierzchnia przylegająca do kości piszczelowej jest płaska, górna przylegająca do kłykcia kości udowej jest wklęsła.

    Obie łąkotki ustawione są swoimi rogami do środka powierzchni stawowej, gdzie przytwierdzone są do kości piszczelowej przy pomocy pasm łącznotkankowych. Dodatkowo,od przodu połączone są ze sobą przez więzadło poprzeczne kolana.

    Więzadła poboczne (łac. Ligamenta collateralia) silnie wzmacniają staw kolanowy po obu jego stronach. Są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Wówczas stabilizują staw - na tym polega ich główne znaczenie. W położeniu zgiętym rozluźniają się i umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Z powodu ich obecności w stawie kolanowym niemożliwe są ruchy odwodzenia i przywodzenia kolana.

    Węzadło poboczne piszczelowe (łac. Ligamentum collaterale tibiale) - Główną funkcją tego więzadła jest ograniczenie nadmiernej koślawości oraz rotacji zewnętrznej piszczeli. (łac. Ligamentum collaterale fibulare) - główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadło poboczne strzałkowe-główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadła związane z rzepką:

    - więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej:

    - więzadło podkolanowe skośne (łac. Ligamentum popliteum obliquum) - wzmacnia ścianę tylną torebki stawowej. Więzadło to hamuje nadmierne prostowanie stawu i ruchy obrotowe.

    - więzadło podkolanowe łukowate (łac. Ligamentum popliteum arcuatum)

    Więzadła krzyżowe:

    - więzadło krzyżowe przednie (łac. Ligamentum cruciatum anterius) - Najważniejsza rola tego więzadła polega na ograniczaniu przedniego względem kości udowej, ograniczaniu nadmiernego zgięcia i wyprostu oraz forsownego koślawienia i szpotawienia w wyproście i w zgięciu.

    - więzadło krzyżowe tylnie (łac. Ligamentum cruciatum posterius) -budowa więzadła gwarantuje jego podstawową funkcję, jaką jest zabezpieczenie tylnego przemieszczania piszczeli oraz ograniczanie maksymalnego wyprostu i zgięcia.

    Więzadła związane z łąkotkami:

    - więzadło poprzeczne kolana (łac. Ligamentum transversum genus) łaczy ze sobą rogi przednie łąkotek.

    - więzadło łąkotkowo-udowe przednie (łac. Ligamentum meniscofemorale anterius)

    - więzadło łąkotkowo-udowe tylnie(łac. Ligamentum meniscofemoraleposterius)

  • więzadło CFL piętowo-strzałkowe

     
    Więzadło strzałkowo-piętowe CFL (staw skokowy)

    Więzadło strzałkowo-piętowe (CFL - ligamentum calcaneofibulare) rozpoczyna się tuż poniżej przyczepu strzałkowego ATFL (nie rozpoczyna się na wierzchołku strzałki) biegnie do tyłu, przyśrodkowo i dołu łącząc się z pochewką ścięgien mięśni strzałkowych. Ma 2 do 3 cm długości, 4-8 mm szerokości i 3-5 mm grubości. Tworzy kąt z długą osią strzałki od 10° do 45°. Kąt utworzony pomiędzy ATFL i CFL wynosi 104-108° . Jest przykryte ścięgnem mięśnia strzałkowego długiego i krótkiego.

     

  • żyła nieparzysta

     Żyła nieparzysta (vena azygos) - Powstaje z połączenia żyły lędźwiowej wstępującej prawej (korzeń zewnętrzny) i żyły głównej dolnej (korzeń wewnętrzny) na wysokości drugiego kręgu lędźwiowego lub żyły nerkowej prawej.

    Przebiega z prawej strony przednio-bocznej powierzchni kręgów piersiowych (do IV lub V kręgu) w górę. Następnie nad korzeniem płuca prawego i osierdzia. Przebiega nad przeponą. Łączy się z żyłą główną górną lub w prawym przedsionku serca.

    Długość średnio wynosi 20–25 cm. Średnica zwiększa się z 3-4 mm do 10-12 mm. Posiada zastawki, które często są niedomykalne.

    Z przodu sąsiaduje z trzonami kręgów piersiowych. Z tyłu krzyżuje się z tętnicami międzyżebrowymi oraz przełykiem.Powierzchnia boczna pokryta jest opłucną ścienną a przyśrodkowa przebiega wzdłuż przewodu piersiowego i aorty.