Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

kończyna dolna

  •  Ból stawu kolanowego a jazda na rowerze. Jednym z częstych problemów w trakcie jazdy na rowerze jest przyśrodkowy ból stawu kolanowego. Ból narasta w trakcie jazdy. Przyczyn jest wiele:

    - źle dopasowana wysokość siodełka do rowerzysty w pione

    - źle ustawione siodełko w poziomie

    - zły dobór ramy rowerowej do wzrostu

    Nieprawidłowe ustawienie siodełka w pionie, w poziomie, zły dobór ramy to jedno. Najważniejsza przyczyna jednak to - zachamowany tzw trój-płaszczyznowy ruch w kolanie. Trójpłaszczyznowy ruch w stawie kolanowym powoduje naturalne ustawianie się stopy w kierunku zewnętrznym podczas chodu. Składa się ze zgięcia, wyprostu w stawie oraz z rotacji wewnętrznej kości udowej wraz z rotacją zewnętrzną piszczeli. Dzięki temu nasze stopy ustawiają się lekko na zewnątrz podczas chodu (oczywiście jeśli nie ma żadnych patologi w układzie ruchu).

    Udostępnij

    Przyczyna. Podczas jazdy, kiedy następuje nacisk stopy na pedało wstrzymana zostaje rotacja zewnętrzna kości piszczelowej i strzałkowej. Im siodełko niżej tym siła nacisku jest mocniejsza co powoduje jeszcze większe zablokowanie piszczeli. Następstwem tego jest kompresja przyśrodkowych struktur kolana przez rotującą się wewnętrznie kością udową o zablokowane w tym miejscu kości piszczelowe. System SPD potęguje ten problem pomimo że but ustawiany jest na pedale pod kątem ok 45 stopni na zewnątrz. Tu nie występuje ruch powrotny stopy do wewnątrz.

       

    Rehabilitacja. Jeśli chcemy sobie pomóc to oprócz prawidłowego ustawienia siodełka i doboru ramy w fazie ostrej, można zastosować kinesiotaping, odpowiednie ćwiczenia oraz jeżdzić na lekkich przełożeniach. Umożliwić stopie od czasu do czasu przesówać się w bucie po pedale (pozwolić na trójpłaszczyznowy ruch)

    Więcej szczegółów na filmie. Zapraszam do obejrzenia.

  •  Choroba Mortona (nerwiak, metatarsalgia, neuralgia) – to jednostka chorobowa powstająca na wskutek stałego podrażnienia gałązek nerwu podeszwowego wspólnego palców w przestrzeni między III a IV kością śródstopia od strony podeszwowej stopy.

    Udostępnij

    Główne przyczyny to:

    - zła budowa stóp (płaskostopie poprzeczne, palce młoteczkowate, paluch koślawy, osłabione wiązadło poprzeczne stopy itd.)

    - źle dobrane obuwie (za ciasne lub za duże)

    - chodzenie na wysokich obcasach

    - bieganie na przedniej powierzchni stopy

    - mikro urazy

    - złamanie przeciążeniowe kości śródstopia

     Na wskutek działających sił rozciągających i kompresji tkanek miękkich stopy na połączeniach palców ze śródstopiem powstaje stan zapalny nerwu. Zwiększając swoją objętość w miejscu drażnienia nerw powoduje zmniejszenie przestrzeni pomiędzy głowami kości śródstopia, które dodatkowo zaczynają go uciskać.

     Objawy chorobyMortona to ból stopy podczasbiegania,chodzeniaistania.Palpacyjnie stwierdza się bolesnośćmiejsca między trzecim w czwartym palcemod strony podeszwowej.Czasami wystarczy ściągnąć obuwie i chwilę pomasować obolałe miejsce aby pozbyć się (chwilowo) bólu. Na początku chory odczuwa mrowienie, z czasem odczuciapostępującej neuralgii ulegają zwiększeniu. Uczucie palenia, mrowienia, cięcia, ostrego kłucia, chodzenia na kamieniu to typowe objawy opisujące chorobę.W miarę jakopuchlizna się powiększa,ból stopy staje się stały i promieniuje od śródstopia doczubków palców.

     Jednym z testów które mogą nam pomóc w wykryciu choroby jest objaw Muldera. Ściskając dłonią przednią część stopy w poprzek, na poziomie bólu wywołamy ostrą reakcję bólową w bolesnym miejscu.Aby jednak mieć pewność co do diagnozynależy przeprowadzić USG, MR lub prześwietlenie stopy. Pozwali torozróżnićchorobę Mortona od innych schorzeńtakich jaknp. tłuszczak, chrzęstniak, zmiany niedokrwiennych i cukrzycowych, czy reumatoidalnego zapalenia stawów.

     Ćwiczenia rehabilitacyjne powinne skupić się na rozciąganiu poprzecznym przodostopia, zgięciu podeszwowym palców i rozwierania palców między sobą. Warto również udać do fizjoterapeuty. Gdzie poprzez badania można znaleźć inną dysfunkcję stopy która może być pierwotną przyczyną choroby.Wówczas do w/w zasad dojdą ćwiczenia (zabiegi) na eliminujące główną przyczynę. Poniżej filmik na ten temat.

     Proszę pamiętać że, to tylko moje propozycje w terapii choroby Mortona, które należy skonsultować z własnym lekarzem lub fizjoterapeutą.

  •  Przewlekły stan zapalny w okolicach pięty, wraz z podrażnieniem włókien nerwowych, przewlekłym przeciążaniem i bólem wiązadeł to najczęściej spotykany uraz tylnej części stopy znany jako ostroga piętowa.Dokładniej mówiąc to - zapalenie rozcięgna podeszwowego w wyniku zmian pourazowych, przeciążeniowych, nadwagi oraz koślawości kończyn dolnych, doprowadzający do narośli kostnej na przyśrodkowo-tylnej części pięty.

    Objawy - charakteryzuje się bólem punktowym w miejscu przyczepu w/w rozcięgna do guza piętowego (częściej po stronie wewnęcznej) oraz podczas zgięcia grzbietowego stopy podczas chodzenia w następstwie naturalnego rozciągania chorego rozcięgna.

    Udostępnij

     Przyczyny - przyczyną powstania stanu zapalnego w głównej mierze (moje obserwacje) jest zła budowa kończyn dolnych (koślawość kolan i/lub stawów skokowych) połączona z nadwagą lub stałym przeciążeniem. Naturalnymi punktami podporu naszego ciała na stopie są: zewnęczna krawędź stopy z tylną powierzchnią pięty i części dalsze kości I-V śródstopia ze stawami łączącymi palce. Pozycja B - prawidłowa, C i D wytworzą ostrogę piętową.

                                                          stopy

                                                        koślawość kolan            

                                                        koślawość stawów skokowych

     Każda sytuacja, która spowoduje inny rozkład sił na podeszwie będzie miała wpływ na rozwój choroby. Koślawość kolan i/lub stawów skokowych doprowadza do przesunięcia punktu podporu ciała na wewnęczną część stopy co powoduje duże przeciążenie na części kości, które nie są przygotowane i stworzone na takie siły. Powoduje to dodatkowo płaskostopie. Jeśli zauważyłeś, że ścierasz obuwie od wewnęcznej strony to już może świadczyć o złym rozkładzie sił na Twoich stopach....I co teraz?

    Uwaga! Przed wykorzystaniem informacji z artykułu, należy skonsultować się z lekarzem.

       

     Ćwiczenia i rehabilitacja -Jednym z podstawowych ćwiczeń w profilaktyce i przeciwdziałaniu postępowi choroby jest częste chodzenie i stanie na zewnęcznych bokach stopy. W przeniesieniu ciężaru na zewnącz pomoże nam wkładka podłożona pod przyśrodkowy łuk stopy lub dobrze wyprofilowane obuwie. Okrągła silikonowa podkładka z otworem w środku pod piętę wg mnie nie ma żadnego terapeutycznego znaczenia.

    ostroga ćwiczenie 1            

    ostroga piętowa

     Kontrolowane przesunięcie ciężaru w różnych sytuacjach dnia codziennego, może na początku wydać się trudne, dziwne a nawet bolesne, ale z czasem nabierzemy prawidłowego nawyku.

     Kolejnym ważnym ćwiczeniem jest rozciąganie rozcięgna stopy wraz z ścięgnem Achillesa i mięśniami łydki.

     Stań w wykroku, ugnij lekko kolano nogi wykrocznej. Rozpocznij naciskanie podłoża stopą w dół (pamiętaj o lekkim przesunięciu ciężaru na zewnącz stopy). Po 10 s, rozluźnij stopę i w tym samym czasie przesuń uginając kolano do przodu. Podczas tego ruchu nie wolno unosić pięty od podłoża. Poczujesz napięcie na łydce i stopie. Po około 20 s rozciągania powtarzasz ćwiczenie z aktualnej pozycji. Ćwiczenie należy powtarzać do osiągnięcia fizjologicznego zgięcia w stawie skokowym bez unoszenia pięty.

    ostroga piętowa                

    ostroga piętowa

                                                     ostroga piętowa  

     Pomocne w rozluźnieniu mięśni tego rejonu mogą być dwa tzw. punkty spustowe. Punkty te charakteryzują się mocnym tkliwym bólem wraz z promieniowaniem w kierunku stopy (często aż do palca lub palców). Łatwo je namierzyć. Pierwszy znajduje się w okolicy środka łydki w lekkim zagłębieniu. Drugi jest poniżej kolana po stronie zewnęcznej, niedaleko od kości piszczelowej. Oba punkty uciskamy ok. 60 s a następnie rozciągamy mięśnie tego rejonu wraz z punktem 2-5 minut. Powtarzamy to 3 razy.

                                       anatomia lydki punkt spustowyanatomia piszczel punkt spustowy

      A tu filmik na youtube

    Opisane tu ćwiczenia to absolutne minimum jakie powinniście stosować. Więcej pomocy, ćwiczeń, możliwości terapeutycznych (masaż, terapia manualna, UD, laser) otrzymacie w dobrym gabinecie fizjoterapii.

     

                             

     

     

     

  • Syndrom pasma biodrowo-piszczelowego (ITBS - Ilio-Tibial Band Syndrome) to jeden z częstszych urazów przeciążeniowych u osób sportowo aktywnych (biegi, kolarstwo).Pojawia się jako ostry, piekący ból z tkliwością dotykową w okolicy bocznej kolana, ok 3 cm nad stawem. Pacjenci zgłaszają również promieniowanie do powierzchni przednio-bocznej goleni. Ból występuje podczas wysiłku i jest najostrzejszy gdy kolano jest w 20-30o zgięciu. Ratunkiem jest wyprost kończyny dolnej, który powoduje chwilowe ustąpienie objawów. Jednak dalsze prowadzenie treningu (wysiłku) lub podjęcia kolejnych, jest znacznie ograniczona.

    Udostępnij

    Dokładna patogeneza (przyczyny) ITBS nie jest znana. Badania wykazują, że powtarzający się ruch zgięcia kolana wraz z niekontrolowanym wzrostem obciążenia treningowego tej okolicy powoduje mikrourazy i napięcia w części dalszej pasma na kłykciu bocznym kości udowej. Napinające się naprzemiennie włókna przednie i tylnie ITB (pasmo biodrowo-piszczelowe) ocierają o kość tworząc stan zapalny. Powodują dodatkowo kompresję na tkankę tłuszczową która jest ułożona pod pasmem (największą podczas 30 stopniowego zgięcia kolana). Znaczne unaczynienie i unerwienie tkanki, oraz mnogość stwierdzonych tzw receptorów dotyku może powodować ITBS (syndrom pasma biodrowo - piszczelowego) i opisywane przez pacjenta bóle palpacyjne tej okolicy. Sugeruje się również, zapalenie kaletki (bursa) znajdującej się pod pasmem ITB. Co nie do końca jest udowodnione i wciąż kontrowersyjne wśród badaczy. Stały, powtarzający się nacisk mógłby w konsekwencji wytworzyć stan zapalny oraz ograniczenie ruchomości.

      Czynnikami ryzyka są przede wszystkim częste zmiany intensywności treningu i wydłużenie pokonywanych dystansów w krótkim okresie czasu. Zła budowa ciała, a w szczególności ustawienie stawów kolanowych i/lub skokowych (tzw koślawość) powodujące powiększenie pronacji stopy (nadpronacja). Ważnym powodem powstania ITBS jest także brak równowagi mięśniowej między zginaczami i prostownikami kończyny dolnej oraz osłabienie mięśnia pośladkowego średniego. Zwrócić uwagę należy także na budowę i ustawienie miednicy.

       

      Do rozpoznania stosuje się specjalne testy: Ober’a, Renne, Noble’a, Thomas’a.

    Leczenie - rozpoczynamy się od podawania leków przeciwzapalnych oraz odpoczynkiem od treningów.

    Rehabilitacja - dobrą pomocą jest protokół P.R.I.C.E. Po ściągnięciu ostrego stanu zapalnego. 

    Ćwiczenia - zaczynamy od rozciągania zginaczy uda (półbłoniasty, smukły, dwugłowy uda) oraz wprowadzamy głęboki masaż poprzeczny (Cyriax) z wykorzystaniem punktów spustowych (trigger points - punkty spustowe). Przydatne będą ultradźwięki i zabiegi laserem biostymulującym w gabinecie fizjoterapii.

    Następnie wzmacniamy odwodziciele uda i mięsień pośladkowy średni po stronie bolącej.

    Poniżej kilka ćwiczeń rozciągających pasmo biodrowo-piszczelowe:

    1. Leżymy na boku. Noga dolna zgięta w kolanie. Przekładamy nogę z ITB prostując w kolanie i skręcamy ciało w przeciwną stronę. Powtarzamy 10 x 15 s.

     ćwiczenie 1

    2. Siadamy. Przekładamy nogę z ITB tak aby kostka zewnęczna stykała się z wewnęczną częścią kolana drugiej nogi. Skręcamy ciało w przeciwną stronę (ręka podporowa powinna być w osi ciała). Ręka wolna delikatnie naciska na ugięte kolano nogi ćwiczonej. Powtórzenia: 10 x 15 s

     ćwiczenie 2

    3. Stojąc przy ścianie, przekładamy nogę z ITB do tyłu i w bok (przyśrodkowo). Wyciągamy całe ciało opierając o ścianę. Ruchem biodra w kierunku ściany doprowadzamy do napinania się pasma. 10 x 20 s

    ćwiczenie 3 itbs

    Kilka ćwiczeń wzmacniających ITB

    1. Stajemy na ławeczce (schodek, podwyższenie). Uginając nogę z ITB próbujemy dotknąć przeciwną pietą podłoża. Ćwiczenie wykonyjemy do przodu i w bok. Staramy się utrzymać równo miednicę oraz pilnujemy aby kolano nogi z ITB znajdowało się nad 2 kością śródstopia. Powtarzamy ok 10 razy. Utrudnieniem będzie kiedy ćwiczenie wykonywać będziemy na miękkiej powierzchni.

    ćwiczenie 4 

    wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

    wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego   

    ćwiczenie na dysku sensomotorycznym

    2. Wykorzystując gumową taśmę wykonujemy klęk nogi z ITB. Napięcie taśmy będzie aktywować również w tym ćwiczeniu m. pośladkowy średni. Podczas wykonania klęku należy pilnować aby zgięte kolano nie wykraczało poza stopę. Poprawne wykonanie tego ćwiczenia zależy od pracy ciała, które nie pochyla się do przodu.

    wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego 

    wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

    wzmacnianie pasma biodrowo-piszczelowego

    Pokrewny artykuł:

    Pasmo biodrowo-piszczelowe

  • Kąt Q

    utworzony jest przez linię poprowadzoną od kolca biodrowego przedniego górnego do środka rzepki oraz drugą linię od środka rzepki do guzowatości kości piszczelowej. Zwiększony kąt Q może być przyczyną podwichnięcia rzepki.

    Prawidłowy kąt Q

    – dla mężczyzn kąt Q wynosi 14 stopni (+/- 3);
    – dla kobiet kąt Q wynosi 17 stopni (+/- 3).

    Biomechanika stawu rzepkowo-udowego przebiega przez długość ścięgna rzepki i kąt Q.

    Kąt Q zwiększa się przez:                                              

    – kolana koślawe;
    – zwiększone przodopochylenie kości udowej;
    – rotację zewnętrzną piszczeli;
    – znajdującą się bocznie guzowatość kości piszczelowej;
    – napięty troczek zginaczy.

    Nieprawidłowości

    – kolana koślawe (genu valgum): kąt Q > 20 stopni;
    – kolana szpotawe (genu varum): kąt Q < 20 stopni

  • Mięsień czworogłowy uda (m. quadriceps femoris) położony jest na powierzchni przedniej uda. Jest mięśniem o złożonej budowie i funkcji. Ma on cztery głowy. Głowa przednia to mięsień prosty uda, głowa boczna - mięsień obszerny boczny, głowa pośrednia - mięsień obszerny pośredni, a głowa przyśrodkowa - mięsień obszerny przyśrodkowy.

    Mięsień prosty uda (rectus femoris) rozpoczyna się na kolcu biodrowym przednim dolnym oraz panewce i torebce stawu biodrowego. Jest to mięsień dwustawowy, działa na staw biodrowy i kolanowy.

    Miesień obszerny boczny (vastus lateralis) ma swój początek na powierzchni bocznej krętarza większego, kresie międzykrętarzowej, wardze bocznej kresy chropowatej kości udowej oraz przegrodzie międzymięśniowej bocznej uda.

    Mięsień obszerny przyśrodkowy (vastus medialis) rozpoczyna się na wardze przyśrodkowej kresy chropowatej oraz na ścięgnach mięśnia przywodziciela długiego i wielkiego.

    Mięsień obszerny pośredni (vastus intermedius) ma swój początek na powierzchni przedniej i bocznej kości udowej.

    Ścięgno końcowe mięśnia czworogłowego jest wspólne dla wszystkich głów, splata się z więzadłem rzepkowym i przyczepia się tuż pod rzepką na guzowatości piszczeli. Warstwę najgłębszą głowy pośredniej mięśnia czworogłowego tworzy mięsień stawowy kolana. Znajduje się na trzonie kości udowej oraz torebce stawu kolanowego.

    Czynnością wszystkich składowych mięśnia jest prostowanie stawu kolanowego, szczególnie przy wyprostowanym kolanie. Zgina staw biodrowy (głównie m. prosty uda, przy zgiętym kolanie). Poza tym mięsień napina torebkę stawu kolanowego oraz chroni ją przed wpukleniem między rzepkę a kość udową. Poza tym bierze udział w odwodzeniu i odwracaniu uda. Rzepka zwiększa działanie mięśnia poprzez kąt ścięgnowo-kostny co zwiększa długość ramienia siły mięśnia.

                                       

    Poniżej bardzo fajna animacja w j. angielskim.

    Przeczytaj też:

    staw kolanowy

  •  Pasmo biodrowo-piszczelowe to nieelastyczny, kolagenowy sznur rozciągnięty pomiędzy biodrem a kolanem. Górna część przyczepia się do grzebienia kości biodrowej gdzie jego włókna „mieszają się” z m. pośladkowym większym, średnim i m. napinaczem powięzi szerokiej. Dalej pasmo biegnie wzdłuż bocznej powierzchni uda, jego głębokie włókna przyczepiają się do kresy chropawej kości udowej, a powierzchowne biegną dalej przyczepiając się do kłykcia bocznego kości udowej, troczków bocznych rzepki i guzka Gerdiego (przednio-boczna strona kłykcia piszczeli) (Norris CM 1998).

    Generalnie jest strukturą wielozadaniową, wpływa zarówno na funkcjonowanie biodra jak i kolana. W zależności od sytuacji przemieszcza swoje przyczepy do przodu i tyłu w celu usprawnienia funkcji obu wymienionych wyżej stawów. Ślizg ten jest ruchem fizjologicznym ścięgna.

      Kiedy jesteśmy w pozycji stojącej ścięgno układa się do tyłu od osi biodra, a do przodu od osi kolana co sprzyja utrzymaniu wyprostowanej postawy ciała (można sobie wyobrazić że ścięgno niczym dłoń „popycha” kolano od przodu do tyłu czyli je prostuje, dłoń na wysokości pośladka działająca w kierunku tył-przód na biodro powoduje jego wyprost). Dzięki temu mięśnie mogą wkładać mniejszy wysiłek w utrzymanie wyprostowanej pozycji. W trakcie zgięcia stawu kolanowego ścięgno pasmo na wysokości kolana prześlizguje się przez kłykieć boczny kości udowej na tylną stronę stawu kolanowego, a w trakcie wyprostu ślizga się do przodu. W ten sposób wspomaga funkcję kolana, zmniejszając potrzebną siłę mięśniową do wykonania tych ruchów. Podczas biegu w fazie wymachu przemieszcza się do przodu osi stawu biodrowego, zmniejszając pracę niezbędną do wykonania zgięcia biodra (Norris CM 1998).

    Pokrewny artykuł:

    ITBS - syndrom pasma biodrowo-piszcelowego

  •  Staw kolanowy jest jednym z najważniejszych i jednocześnie najbardziej złożonym stawem u człowieka.  Każdy uraz lub stan po opercji chirurgicznej w tym rejonie to sytuacja, gdzie duży nacisk powinno  kłaść się na jak najszybsze wprowadzenie rehabilitacji. Odpowiedni dobrane i regularne ćwiczenia na kolano, mają na celu odzyskać ruchomość, siły oraz stopniowy powrót do wykonywania codziennych czynności. Są kluczowe dla pełnego przywrócenia zdrowia. Rehabilitacją medyczną od 2015 r w Polsce ma prawo zajmować się wyłącznie osoba która posiada prawo do wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Fizjoterapeuta na podstawie skierowania, historii choroby oraz własnego badania wprowadza odpowiednie ćwiczenia. Czas trwania ćwiczeń to około 20-30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. W zależności od stanu pacjenta dodatkowo można zlecić spacerowanie przez 30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. Poniżej znajdują się propozycje (program) ćwiczeń, który powinien być nadzorowany przez fizjoterapeutę lub ewentualnie ortopedę. Najczęściej zaczyna się je wykonywać już na sali pooperacyjnej, krótko po zabiegu. Początkowo będzie wystepować dyskomfort, ale te ćwiczenia przyśpieszą powrót do sprawności i  zmniejszą ból pooperacyjny.

    Udostępnij

    Ćwiczenia mięśnia czworogłowego

    Leżąc lub siedząc napiąć mięśnie uda wyprostowanej w kolanie nogi. Utrzymać pozycję przez 5-10 s. Powtarzać ćwiczenie około 10 razy w ciągu 2-minutowego cyklu. Odpocząć przez minutę i powtórzyć. Ćwiczenie wykonywać do uczucia, zmęczenia uda.

    Unoszenie wyprostowanych nóg

    Napiąć mięśnie uda, wyprostoować kolano w pełni na łóżku, jak ćwiczenie mięśnia czworogłowego. Spróbować unieść nogę na kilka centymetrów. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund. Powtórzyć 10 razy w 2 - 3 seriach. Powoli opuszczać. Zwrócić uwagę aby ruch powrotny przebiegał płynnie. Można także unosić nogi podczas siedzenia. Napiąć mięśnie uda i utrzymać nogę w pełni wyprostowaną w kolanie, bez podparcia. Powtarzać ćwiczenie analogicznie do poprzedniego. Powtarzać ćwiczenia cyklicznie, dopóki nie powróci pełna siła w udzie.

                                                      rehabilitacja ćwiczenie 1

    Zginanie nogi w stawie skokowym

    Poruszać rytmicznie stopą w górę i w dół, poprzez naprzemienny skurcz mięśni łydki i goleni. Wykonywać to ćwiczenie cyklicznie przez 2-3 minuty, 2-3 razy w ciągu godziny. Wykonywać ćwiczenie do momentu, gdy obrzęk w obrębie kostek i podudzi całkowicie ustąpi.

                                                              rehabilitacja ćwiczenie 2

    Ćwiczenia prostujące staw kolanowy

    Umieść niewielki zwinięty ręcznik tuż nad piętą, tak by nie dotykała ona łóżka. Napnij mięsnie uda. Spróbować całkowicie wyprostować kolano  aż do tzw przeprostu i dotknąć tylną częścią kolana (dołem podkolanowym) łóżka. Utrzymać nogę w pełni wyprostowaną przez 5-10 sekund. Powtarzać, dopóki nie poczujesz zmęczenia w udzie.

                                                         rehabilitacja ćwiczenie 3

    Zginanie kolana z podparciem nogi o łóżko

    Zegnij kolano tak mocno jak to możliwe, przesuwając stopę po powierzchni łóżka. Utrzymaj kolano w maksymalnym zgięciu przez 5-10 sekund, następnie wyprostuj. Powtarzaj kilka razy, aż poczujesz zmęczenie w nodze lub będziesz w stanie całkowicie zgiąć kolano.

                                                           rehabilitacja ćwiczenie 4 

    Zginanie kolana z podparciem, w pozycji siedzącej

    Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub na krześle, z udem podpartym, umieść stopę za piętą operowanej nogi, dla zapewnienia jej podparcia. Powoli zginać kolano do kąta który wytwarza średnie odczucje napięcia na mięśniu czworodłowym. Utrzymaj kolano w tej pozycji przez 5-10 sekund. Powtarzaj kilka razy, aż poczujesz zmęczenie w nodze lub uda Ci się w pełni zgiąć kolano.

                                                                   rehabilitacja ćwiczenie 5

    Zginanie kolana bez podparcia, w pozycji siedzącej

    Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub na krześle, z podpartym udem, zgiąć kolano tak aby dosięgnąć stopą do podłogi. Lekko opierając stopę na podłodze, przechylać górną część ciała w przód, żeby zwiększyć zgięcie kolana. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund. Wyprostować kolano całkowicie. Powtarzać kilka razy do uczucia zmęczenia w nodze lub do całkowitego zgięcia kolana.

                                                                rehabilitacja ćwiczenie 6

    Wczesna aktywność

    Krótko po operacji rozpocząć chodzenie (pod kontrolą fizjoterapeuty) na krótkich dystansach po sali szpitalnej i wykonywać codzienne czynności. Wczesna aktywność przyśpiesza powrót do zdrowia i pomaga w przywracaniu siły i ruchomości kolana oraz całego ciała.

    Chodzenie

                                                                chodzenie o balkoniku

    Podczas chodzenia należy zwrócić uwagę na jego prawidłowość. Czyli - długość kroku, czas trwania, isiła nacisku z czasem muszą być takie same na obu nogach. W pierwszej fazie stosuje się balkonik. Po wzmocnieniu siły mięśni oraz nauki równowagi przechodzi się na kule ortopedyczne. Decyzję podejmuje lekarz lub fizjoterapeuta.

    Ćwiczenie - stanąć wygodnie, w wyprostowanej pozycji, z ciężarem ciała równomiernie rozłożonym na balkonik lub kule ortopedyczne. Przesuwać balkonik lub kule na krótkie odcinki, następnie wysunąć do przodu operowaną nogę, utrzymując kolano wyprostowane, tak by pięta dotknęła podłogi jako pierwsza. W miarę poruszać się naprzód, staw kolanowy i skokowy będą zgięte i cała stopa będzie równomiernie spoczywać na podłodze. Po ukończeniu kroku, palce u stop będą się unosiły nad podłogę, a kolano i staw biodrowy będą zgięte.

                                                                       rehabilitacja ćwiczenie 8

    Chodzenie ma rytmiczne i płynne. Dostosować długość kroku i prędkość na tyle, na ile jest to konieczne dla miarowego poruszania się. W miarę jak poprawia się siła mięśni i ich wytrzymałość, można chodzić przez dłuższe okresy czasu. Stopniowo coraz bardziej obciążać nogę. Kiedy chodzenie i/lub stanie przez ponad 10 minut nie spowoduje problemów, oznacza to że, kolano jest na tyle silne, że nie przenosisz ciężaru ciała na balkonik lub kule ortopedyczne (zazwyczaj około 2-3 tygodnie po operacji). Wówczs można zacząć używać tylko jednej kuli lub laski. Trzymać je w dłoni po przeciwległej stronie do operowanego miejsca.

    Wchodzenie i schodzenie po schodach

    Zdolność do wchodzenia i schodzenia po schodach wymaga siły i elastyczności. Na początku nauki wykorzystywać poręcze i wchodzić po jednym stopniu. Podczas wchodzenia po schodach najpierw stawiać nogę ze zdrowym kolanem, a podczas schodzenia, nogę operowaną. Pamiętać ‘dobra górą’ a ‘zła dołem’. Wchodzenie po schodach jest świetnym ćwiczeniem wzmacniającym siłę i wytrzymałość. Nie próbować wchodzić po schodach o stopniach wyższych niż standardowe (18 cm) i zawsze korzystać z poręczy dla równowagi.

                                                          rehabilitacja chodzenie po schodach

    Zaawansowane ćwiczenia i czynności

    Po odzyskaniu swobody poruszania się na krótkie dystanse, zwiększamy aktywność fizyczną. Ból odczuwany w kolanie przed operacją oraz ból i obrzęk po zabiegu mają wpływ na szybkość leczenia kolana. Pełny powrót do zdrowia trwa kilka miesięcy. Poniższe ćwiczenia i czynności to propozycja przyśpieszenia całego procesu.

    Zginanie kolana w pozycji stojącej

                                                                       rehabilitacja ćwiczenie z balkonikiem

    Stanąć wyprostowanym, opierając się o balkonik lub kule ortopedyczne, unieś udo i zegnij kolano do odczucia średniego napięcia mięśni uda. Utrzymaj pozycję przez 5-10 sekund. Następnie wyprostować kolano, najpierw dotykając podłogi piętą. Powtarzać kilka razy, do średniego zmęczenia.

    Zginanie kolana z asystą

                                                           rehabilitacja ćwiczenie 11

    Położyć się na plecach, umieść zwinięty ręcznik wokół operowanego kolana i zsunąć go nad stopę. Zgiąć kolano i wywierać łagodny nacisk poprzez ręcznik, aby zwiększyć zgięcie kolana. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund, do lekkiego zmęczenia.

    Ćwiczenia kolan, z oporem

    Umieścić lekki ciężar wokół kostek i powtarzać którekolwiek z powyższych ćwiczeń. Wykonywanie ćwiczeń oporowych zazwyczaj można rozpocząć w ciągu 4-6 tygodni po operacji. Na początku korzystać z obciążników 0,5- lub 1-kilogramowych. Stopniowo zwiększać ich ciężar, w miarę jak będzie powracać siła (wykorzystać niedrogie obciążniki mocowane na rzepy wokół kostek, które można kupić w większości sklepów sportowych).

    Ćwiczenie na rowerze

                                                                rehabilitacja rower stacjonarny

    Ćwiczenie na rowerze jest świetnym sposobem na odzyskanie siły mięśniowej i ruchomości kolana. Po pierwsze, dostosować wysokość siedzenia tak, by spód stopy dotykał pedału, przy prawie całkowicie wyprostowanym kolanie. Na początku pedałować do tyłu. Zacząć pedałować do przodu dopiero, gdy bez przeszkód można wykonywać ruch pedałowania do tyłu. W miarę odzyskania sił (po około 4-6 tygodniach), powoli zwiększamy biegi w rowerze. Ćwiczyć przez 10-15 minut, 2 razy dziennie, stopniowo zwiększając czas do 20-30 minut, 3 lub 4 razy w tygodniu.

    Ból i obrzęk po ćwiczeniach

    Po ćwiczeniach może pojawić się ból i obrzęk kolana. Zmniejszamy go, poprzez unoszenie nogi i przykładanie okładów z lodu zawiniętego w ręcznik (nie dłużej niż 7 - 8 min).

     

     

     

  • Udostępnij

     Ścięgno Achillesa (ścięgno piętowe) – najsilniejsza struktura ścięgnista w ciele. Przedłużenie m. trójgłowego łydki z przyczepem końcowym na guzie piętowym. Posiada średnicę małego palca od ręki, długość ok 15 cm i otoczone jest pochewką ścięgnistą (chroni ścięgno przed nadmiernym tarciem o inne struktury). Ukrwienie ścięgna Achillesa zabezpieczone jest poprzez dwie tętnice (piszczelową tylną i strzałkową). Najczęściej uraz dotyka mężczyzn aktywnych sportowo. Zawodowców i amatorów (50% biegaczy, 11% piłkarzy, 10% tenisistów). Bardzo wytrzymałe i dynamiczne. Utrzymuje potrójny ciężar ciała i generuje siły potrzebne do wyskoku. Pracuje podczas każdego kroku w chodzie, bieganiu i skakaniu. Przyczyny stanu zapalnego:

    - stałe tarcie między pochewką ścięgnistą a ścięgnem. Doprowadza to do podrażnienie jednej ze struktur.

    - zapalenie kaletek maziowch.

    - pogorszenie unaczynienia w procesie starzenia się organizmu. Po 35 roku życia następuje zmniejszenie przepływu krwi do tego rejonu.

    - zużywanie się elementów kostno-stawowych

    - zmiany morfologiczne w kolagenie

    - zmniejszanie ilości wody w ścięgnie co doprowadza do wzrostu sztywności

    - choroby wewnętrzne (np. dna moczanowa)

     W wieku młodszym, stan zapalny powstaje na wskutek szpotawości oraz koślawości stawów skokowych i wynikające z tego płaskostopie. Złe ustawienie kości piętowej powoduje złą biomechanikę ścięgna i jego większe przeciążenieNajwięcej uszkodzeń (95 %) następuje w strefie słabego ukrwienia, czyli 2 – 6 cm w górę od pięty. 

     W pierwszej kolejności należy skonsultować się z lekarzem, który wdroży odpowiednie leczenie farmakologiczne lub ortopedyczne. Powinno się wyeliminować przyczyny wywołujące ból (np. odpoczynek od treningów) oraz zastosować protokół PRICE. W pierwszym okresie nie obejdzie się bez tzw „buta” czyli ortezy na staw skokowy. Jej zadaniem jest ograniczenie ruchomości i ślizgu ścięgna.

    Rehabilitacja to:

    - ćwiczenia ekscentryczne mięśni łydki (płaszczkowaty i brzuchaty łydki)

    - ćwiczenia rozciągające mięśnie antagonistyczne (piszczelowy przedni)

    - delikatne rozciąganie ścięgna Achillesa

    - terapię manualną tkanek miękkich i stawu (mobilizacje, punkty spustowe)

    - stymulację nerwowo – mięśniowa poprzez poprawienie czucia głębokiego.

    - kinesiotaping - zmniejszenie dolegliwości bólowych, odciążenia, stworzenia warunków do jego regeneracji podczas czynności dnia codziennego.

    - masaż poprzeczny ścięgna Achillesa

     Profilaktyka:

    • odpowiednie obuwie do uprawiania sportu

    • większy nacisk na rozgrzewkę

    • raz w tygodniu zajęcia na basenie

    • raz w tygodniu trening rozciągający (joga, pilates itd)

     

     

  •  Zespół Shin Splints – jednostka chorobowa charakteryzująca się powracającym, rwącym bólem w rejonie kości piszczelowych. W przedniej części goleni pomiędzy stawem kolanowym a stawem skokowym. Pacjent uskarża się na dziwne napięcia, parzenia, pieczenie w rejonie kości goleni. W dłuższym okresie po chwilowej poprawie odczuwa się już osłabienie mięśni oraz rwący ból który może biec nawet od wewnętrznych powierzchni ud aż do stóp. Choroba powstaje podczas wysiłku fizycznego i jest bardzo trudna do wyleczenia. Powodem jest wiele czynników które ją wywołują.

    Udostępnij

      Wcześniej uznawano że, główna przyczyna to sumowanie się wielu mikrourazów w rejonie przedniej grupy mięśni goleni (np. piszczelowy przedni). Mikrourazy powstają najczęściej podczas ekscentrycznej pracy mięśnia, wówczas gdy kontroluje ruch swoich antagonistów. Mogą one doprowadzić do blizn, które wtórnie skracają mięsień i wpływają na jego pracę. Zaleca się w tej sytuacji rozciąganie w/w mięśni oraz kinesiotaping. Ma to na celu przeciwdziałać bliznom oraz poprawić wymianę płynów w mięśniu. Życie, obserwacja i badania korygują jednak to postępowanie. W wielu przypadkach terapia tylko poprzez rozciąganie nie daje w późniejszym okresie poprawy. Więcej, ból się nasila i często musimy zakończyć uprawianie sportu. Rozciąganie nie będzie działać ponieważ za shin splints odpowiedzialne jest w równym stopniu nagromadzenie płynów w przedziałach międzymięśniowych, zapalenie okostnej, napięcia na błonie międzykostnej oraz problem powięziowy. Głównym czynnikiem determinującym powstanie zespołu Shin Splints jest przeciążenie. Aby mówić o przeciążeniu musimy brać pod uwagę kilka przypadków. Kiedy mamy:

       

    - zdrowy aparat ruchu ale przekroczymy wytrzymałość poprzez źle dobrany wysiłek (trening biegowy, jednorazowa długa wycieczka górska itd.)

    - chory aparat ruchu (np. koślawość kolan, koślawość stawów skokowych, płaskostopie, skośne ustawienie miednicy) i dobrze dobrany wysiłek. Najczęstszy spotykany układ w wysiłku amatorskim.

    - zdrowy aparat ruchu i dobrze dobrany wysiłek ale złe nawyki, zła ergonomia ruchu (np. garbienie się)

    - drobne deficyty neurologiczne które nie przeszkadzają w życiu codziennym a uaktywnią się podczas wysiłku.

     Po tych informacjach widać że do zespołu shin splints może dojść nie tylko u sportowców ale także u osób rzadko ale intensywnie korzystających z aktywności sportowej. Co dzieje się gdy mając złą budowę układu ruchu kończyn dolnych (kości, stawy), braki neurologiczne lub złą ergonomię zaczynamy uprawiać sport (np. bieganie)?

     Zwiększony wysiłek doprowadza do napięć na błonie międzykostnej pomiędzy kością piszczelową i strzałkową, które nie pracują prawidłowo. Doprowadza to do zmniejszenia otworu w błonie międzykostnej przez który przechodzą naczynia krwionośne i gałązki nerwowe. Otwór ten znajduje się w górnej części podudzia poniżej kolana. Uciskane w otworze w/w naczynia i gałązki nerwowe doprowadzą do złej pracy powięzi, która musi się rozluźnić i ustawić zgodnie z kierunkiem sił. Powięź to łącznik pomiędzy kością i mięśniem oraz przegrodą międzymięśniową a naczyniami krwionośnymi wraz z nerwowymi. Brak prawidłowego ustawienia włókien powięzi rozpoczynają przeciążenia na mięśniach. Dlatego przeciążony mięsień nie jest pierwszą strukturą która może rozpocząć chorobę. Może to być odpowiedzią dlaczego rozciąganie w terapii shin splints już nie pomaga.

     Terapię należy prowadzić na wszystkich poziomach – mięśniowym, kostnym, stawowym, biomechanicznym, powięziowym, naczyniowym, nerwowym etc. Zaleca się:

    - Rozciągnięcie mięśnia - zgodnie z tą teoria ma za zadanie nie dopuścić do tworzenia się blizn w obrębie mięśnia i jego wtórnemu skróceniu. Wydłużając przyczepy mięśni wpływamy również pośrednio na wymianę płynów, jednak nie rozciągamy powięzi. Poprawiamy chwilowo ukrwienie.

    - głęboko, powoli ,,rozwałkować” całą powięź

    - odpoczynek – tylko podczas stwierdzenia mikrozłamań i odpowiednia rehabilitacja z farmakologią.

    - pomoce ortopedyczne wkładki (płaskostopie, koślawość kolan i/lub stóp

    - terapia manualna u wyspecjalizowanego fizjoterapeuty

    - poprawa ergonomii ruchu

    Powyższy artykuł nie opisuje wszystkich szczegółowych aspektów choroby. Skupiłem się głównie na patologi ruchu która występuje w większości przypadków osób uprawiających aktywność fizyczną (stale i okresowo). Należy zwrócić się o poradę do dobrego fizjoterapeuty i wraz z nim zaplanować terapię.

    Poniżej filmy na w/w temat

  • Staw kolanowy (articulatio genus) - największy staw ciała człowieka. Jest to staw złożony (zawiasowy zmodyfikowany) - łączą się tu kość udowa i kość piszczelowa (strzałka nie buduje stawu kolanowego). Staw współtworzy trzeszczka w postaci rzepki. Staw posiada dwie łącznotkankowe łąkotki dopasowujące do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów. Funkcjonalnie jest to staw zawiasowy, umożliwiający ruchy zginania i prostowania, ale w zgięciu(z wyjątkiem maksymalnego) możliwe są również ruchy rotacyjne. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) oraz dodatkowo bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym przednim i tylnym.

    Staw kolanowy jest narażony na przeciążenia związane z potężną siłą mięśnia czworogłowego uda (ciąg na rzepkę max. 300 kg). Ponadto jest drugim najbardziej obciążanym stawem człowieka (po stawia skokowym).

    W stawie kolanowym łączą się trzy kości:kość udowa,piszczelowa i rzepka. Główkę stawu tworzą wypukłe kłykcie kości udowej, natomiast jego panewkę lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki.

    • połączenie pomiędzy kością udową a kością piszczelową (staw udowo-piszczelowy, art. femoro-tibialis):
      • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej (condylus lateralis tibiae)
      • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej (condylus medialis tibiae)

    • połączenie pomiędzy kością udową a rzepką (staw udowo-rzepkowy, art. femoro-patellaris)
      • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa boczna (facies articularis lateralis patellae)
      • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa przyśrodkowa (facies articularis medialis patellae)

    Kłykcie kości udowej na powierzchni dolnej są płaskie, dzięki czemu bardzo dobrze przylegają do kłykci kości piszczelowych, a tym samym stabilizują staw w pozycji wyprostowanej.

    Podobnie jak w innych stawach torebka stawowa składa się z dwóch warstw: zewnętrznej błony włóknistej i wewnętrznej błony maziowej. Inaczej niż w innych stawach przebieg obu błon nie jest jednakowy. Błona włóknista torebki stawowej stawu kolanowego na powierzchni przedniej rozpięta jest między brzegami powierzchni stawowych kości udowej, rzepki i piszczeli. Na stronie tylnej przymocowuje się do kresy międzykłykciowej kości udowej i biegnie do kości piszczelowej w okolicach chrząstki stawowej. Błona maziowa ma nieco inny przebieg, gdyż z tyłu omija pole międzykłykciowe i więzadła krzyżowe - wyłączając je w ten sposób z jamy stawowej. Pomiędzy obiema warstwami znajduje się ciało tłuszczowe podrzepkowe (corpus adiposum infrapatellare) wypełniające przestrzenie powstające podczas ruchów stawu kolanowego.

    Łąkotki (łac. menisci) - dwa elastyczne twory, zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej leżące pomiędzy kością udową a piszczelową, będące elementami dodatkowymi stawu kolanowego. Wyróżniamy łąkotkę boczną i łąkotkę przyśrodkową, nieco różniące się wielkością. Ich zadanie polega na:

    • pogłębieniu i dopasowaniu do siebie powierzchni stawowych stawu kolanowego (pomiędzy kością udową a piszczelą)
    • umożliwienie ruchów obrotowych w zgiętym stawie kolanowym, poprzez przesuwanie się ich na powierzchni stawowej górnej kości piszczelowej.

     Dzielą staw kolanowy na dwa piętra: górne i dolne. W piętrze górnym (łąkotkowo-udowym) wykonywane są przede wszystkim ruchy zginania i prostowania kolana, natomiast w piętrze dolnym (łąkotkowo-piszczelowym) przede wszystkim ruchy rotacyjne. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta prostokątnego, zwróconego podstawą na zewnątrz, zrośniętego z torebką stawową. Powierzchnia przylegająca do kości piszczelowej jest płaska, górna przylegająca do kłykcia kości udowej jest wklęsła.

    Obie łąkotki ustawione są swoimi rogami do środka powierzchni stawowej, gdzie przytwierdzone są do kości piszczelowej przy pomocy pasm łącznotkankowych. Dodatkowo,od przodu połączone są ze sobą przez więzadło poprzeczne kolana.

    Więzadła poboczne (łac. Ligamenta collateralia) silnie wzmacniają staw kolanowy po obu jego stronach. Są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Wówczas stabilizują staw - na tym polega ich główne znaczenie. W położeniu zgiętym rozluźniają się i umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Z powodu ich obecności w stawie kolanowym niemożliwe są ruchy odwodzenia i przywodzenia kolana.

    Węzadło poboczne piszcelowe (łac. Ligamentum collaterale tibiale) - Główną funkcją tego więzadła jest ograniczenie nadmiernej koślawości oraz rotacji zewnętrznej piszczeli. (łac. Ligamentum collaterale fibulare) - główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadło poboczne strzałkowe-główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadła związane z rzepką

    Więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej:

    Więzadło podkolanowe skośne (łac. Ligamentum popliteum obliquum) - wzmacnia ścianę tylną torebki stawowej. Więzadło to hamuje nadmierne prostowanie stawu i ruchy obrotowe.

    Więzadło podkolanowe łukowate (łac. Ligamentum popliteum arcuatum)

    Więzadła krzyżowe:

    Więzadło krzyżowe przednie (łac. Ligamentum cruciatum anterius) - Najważniejsza rola tego więzadła polega na ograniczaniu przedniego względem kości udowej, ograniczaniu nadmiernego zgięcia i wyprostu oraz forsownego koślawienia i szpotawienia w wyproście i w zgięciu.

    Więzadło krzyżowe tylnie (łac. Ligamentum cruciatum posterius) -budowa więzadła gwarantuje jego podstawową funkcję, jaką jest zabezpieczenie tylnego przemieszczania piszczeli oraz ograniczanie maksymalnego wyprostu i zgięcia.

    Więzadła związane z łąkotkami

    Więzadło poprzeczne kolana (łac. Ligamentum transversum genus) łaczy ze sobą rogi przednie łąkotek.

    Więzadło łąkotkowo-udowe przednie (łac. Ligamentum meniscofemorale anterius)

    Więzadło łąkotkowo-udowe tylnie(łac. Ligamentum meniscofemoraleposterius)

    Przeczytaj też:

    m.czworogłowy uda

  •  Najważniejszym celem procesu rehabilitacyjnego po szyciu łąkotki jest kontrola stanu gojenia oraz przywrócenie funkcji kolana. Program powinien być dostosowany indywidualnie, a ramy czasowe są tylko ogólnym zarysem postępowania. Procedury postępowania różnią się w zależności od typu, lokalizacji oraz wielkości uszkodzenia.

     Zewnętrzne uszkodzenia ze względu na większe unaczynienie wykazują szybszą tendencje gojenia, podczas gdy wewnętrzne wielopostaciowe uszkodzenia w części mniej unaczynionej goją się gorzej. Przyczyną tu jest także anatomia. Po stronie zewnętrznej łąkotka, więzadło boczne poboczne oraz torebka stawowa nie są zrośnięte zaś po stronie wewnętrznej wszystkie te struktury są wspólnie połaczone. Fizjoterapeuta powinien pamiętać także o korygowaniu planu usprawniania w przypadku postępowania z jednoczesnym szyciem łąkotki i rekonstrukcji więzadeł.

    Przygotowanie do zabiegu

    Celem tu jest uzyskanie pełnego, symetrycznego zakresu ruchu – szczególnie przeprostu

    • uzyskanie maksymalnej możliwej siły mięśniowej

    • nauka prawidłowego chodu lub chodzenia o kulach

    • ćwiczenia propriocepcji w warunkach bezpiecznych

    • stretching mięśni kończyny dolnej

       

    Program po zabiegu 0 – 3 tydzień

      Obecnie coraz więcej programów zakłada opuszczenie szpitala w 1 dobie pooperacyjnej. Jedną z głównych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę bezpośrednio po operacji jest zabezpieczenie przeprostu kolana oraz dużego zakresu zgięcia, co chroni łąkotkę i stwarza warunki lepszego gojenia. Umożliwia to specjalna orteza stawu kolanowego. Przez pierwsze 2 tygodnie orteza powinna noszona być także w nocy a przez kolejne 4 tylko w dzień (chyba, że pacjent nie odzyskał pełnego wyprostu). Bezpośrednio po operacji orteza powinna ustawiona być na 0 stopni wyprostu i 90 stopni zgięcia. Należy zaznaczyć, że w pewnych przypadkach można odstąpić od stosowania ortezy w przypadku uszkodzeń zewnętrznych części łąkotki.

    Trzy tygodnie bez obciążania operowanej kończyny!!! W tym okresie stosujemy protokół PRICE MM
    Protection - Odciążenie
    Rest - Odpoczynek
    Ice - Lód
    Compression - Ucisk
    Elevation - Elewacja
    Meticiation - Farmakoterapia
    Modalities – Fizykoterapia

    Kończyna operowana powinna być odciążona za pomocą kul łokciowych, chodzenie i przebywanie w pozycji pionowej powinno trwać maksymalnie 2 godziny w ciągu całego dnia. Większość programów rehabilitacyjnych zakłada częściowe odciążenie kończyny operowanej w przeciągu pierwszych kilku tygodni po zabiegu. Początkowo pacjenci używają dwóch kul łokciowych a w późniejszym etapie jednej. W przypadku uszkodzeń części zewnętrznych na pełne obciążenie pozwala się znacznie szybciej, już po 3 tygodniach. W przypadku uszkodzeń złożonych, wewnętrznych oraz transplantacji na pełne obciążenie pozwalamy nawet po 6-8 tygodniach. Wielkość obciążenia i czas używania kul uzależniona jest nie tylko od rodzaju uszkodzenia, ale także od indywidualnego przebiegu leczenia.

    Pacjent powinien przykładać zimny kompres – na operowany staw co 2 godziny na 15 - 20 minut. W przypadku rozległych krwiaków i obrzęków pacjent powinien nosić odpowiednio dobrane i dopasowane rajstopy lub pończochy uciskowe. Kończyna operowana powinna być w ciągu dnia uniesiona tak, aby kolano znajdowało się powyżej biodra a stopa powyżej kolana. W okresie pooperacyjnym pacjent powinien przyjmować przepisane przez lekarza prowadzącego leki. W ramach potrzeb podczas rehabilitacji powinny być stosowane zabiegi fizykoterapii usprawniające i zapewniające optymalizację procesu gojenia się tkanek.

    • ruchy bierne do granicy bólu (bez forsowania zgięcia) do pełnego wyprostu(chyba że lekarz operujący zaleci inaczej ze względu na miejsce szycia)

    • ruchy samowspomagane i czynne zgięcie i wyprostu w stawie kolanowym

    • ćwiczenia m. czworogłowego i mięśni zginaczy stawu kolanowego

    • ćwiczenia mięśni przywodzicieli stawu biodrowego

    • ćwiczenia mięśni pośladków na piłce

    • elektrostymulacja mięśnia

    • chłodzenie - 10 minut co 2 godziny

    • stretching mięśni: zginaczy stawu kolanowego, przywodzicieli i prostowników biodra, mięśni łydki, mięśni przywodzicieli, mm. biodrowo – lędźwiowych, pasma biodrowo - lędźwiowego

    • nauka chodu o kulach z markowaniem obciążania

    • fizykoterapia według potrzeb

    • propriocepcja w siadzie i leżeniu (wciskanie piłkę w ścianę pod różnymi kątami zgięcia kolana)

    • mobilizacja rzepki

    • profilaktyka konfliktu w stawie rzepkowo – udowym

    • masaż rozluźniający przednią i tylną grupę mięśni uda

    Zalecenia domowe:

    • utrzymywanie kończyny wyprostowanej lub lekko zgiętej(pozycja przeciwbólowa) i uniesionej powyżej poziomu biodra większość czasu- do granicy bólu - elewacja

    • chłodzenie co dwie godziny 10 minut

    • napięcia izometryczne mięśnia czworogłowego

    • ćwiczenia zakresu ruchomości

    • lekki stretching według zaleceń fizjoterapeuty

    4 – 6 tydzień

     Następnym elementem terapii jest trening propriorecepcji. Należy rozpocząć go tak szybko jak jest to możliwe. Początkowo ćwiczenia wykonuje się z podporem na kulach. W późniejszych etapach terapii ćwiczenia czucia głębokiego przyjmują bardziej dynamiczny charakter, by w końcowym etapie były jak najbardziej zbliżone do sportu, aktywności do jakiej chce powrócić pacjent. Niezwykle ważny jest także trening mięśni, który w prostszej postaci należy rozpocząć już w pierwszej dobie pooperacyjnej. Należy też zwrócić szczególną uwagę na obciążenie oraz zakresy ruchu, w jakim wykonujemy ćwiczenia. Dla przykładu ćwiczenia wykonywane w 7-8 tygodniu po operacji polegające na wykonywaniu przysiadów bez obciążenia czy ćwiczenia z obciążeniem na maszynach powinny ograniczone być do 60 stopni zgięcia w stawie kolanowym, co chroni tylny róg łąkotki.

    • kontynuacja ćwiczeń z poprzedniego okresu ze stopniowo zwiększanym obciążeniem (guma rehabilitacyjna, ciężarki)

    • nauka chodu ze stopniowym obciążaniem

    • ćwiczenia propriocepcji w staniu („suszka”, „beret”, „batut”)

    • rower stacjonarny z lekkim obciążeniem jeśli zgięcie powyżej 110̊

    • stanie jednonóż na niestabilnym podłożu z wyprostem w stawie kolanowym

    • przysiady z kokontrakcją

    • wypady na wprost z lekkim ugięciem kolana

    • ćwiczenia hamowania na deskorolce

    • bieżnia marsz

    • wspięcia na palce w wyproście stawów kolanowych

    • stanie na zgiętej nodze z kokontrakcją (też z wymachami)

    • ćwiczenia na basenie

    7 – 12 tydzień

    Do programu rehabilitacyjnego wprowadzamy także ćwiczenia wytrzymałościowe, które początkowo można wykonywać na rowerze stacjonarnym. W późniejszym okresie wprowadza się ćwiczenia w wodzie oraz elementy treningu biegowego. W końcowym etapie rehabilitacji należy przeprowadzić testy funkcjonalne, które określą możliwość powrotu do sportu czy aktywności ruchowej. Moment powrotu do sportu jest indywidualny. W przypadku mniejszych, zewnętrznych uszkodzeń a także menisectomii jest krótszy i wynosi 6-12 tygodni. W przypadku szycia łąkotki czas ten jest zazwyczaj kilkakrotnie dłuższy.

    • modyfikacja ćwiczeń z poprzedniego okresu-zwiększamy dynamikę jeśli nie ma wysięku w stawie lub bólu podczas wykonywania ćwiczeń statycznie!

    • propriocepcja jednonóż z ugiętym kolanem

    powyżej 12 tygodnia

    • ćwiczenia hamowania i skoki na trampolinie

    • trening na siłowni ściśle według zaleceń fizjoterapeuty

    • skoki na skakance

    • rower (i niektóre inne sporty np. rolki) w terenie

    • rehabilitacja specyficzna dla danej dyscypliny

    • powrót do sportu

     

    Poniżej przydatny filmik do w/w artykułu

     

     

  • Więzadło strzałkowo-piętowe CFL

    Więzadło strzałkowo-piętowe (CFL - ligamentum calcaneofibulare) rozpoczyna się tuż poniżej przyczepu strzałkowego ATFL (nie rozpoczyna się na wierzchołku strzałki) biegnie do tyłu, przyśrodkowo i dołu łącząc się z pochewką ścięgien mm. strzałkowych. Ma 2 do 3 cm długości, 4-8 mm szerokości i 3-5 mm grubości. Tworzy kąt z długą osią strzałki od 10° do 45°. Kąt utworzony pomiędzy ATFL i CFL wynosi 104-108° . Jest przykryte ścięgnem mięśnia strzałkowego długiego i krótkiego.