Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

anatomia

  • Więzadło strzałkowo-skokowe przednie (ATFL) -Więzadło przyczepia się do przedniego brzegu kostki bocznej, biegnie do przodu i przyśrodkowo. Przyczep końcowy znajduje się na przednim brzegu bocznej powierzchni stawowej bloczka kości skokowej. Tworzy jepasmo łącznotkankowe o długości 15-20 mm, szerokości 6-8 mm i grubości 2 mm wplatające się w torebkę stawową. Łączy przednio-dolny brzeg strzałki oraz trzon kości skokowej (nie przyczepia się do szyjki) obwodowo do powierzchni stawowej bloczka. W pozycji stojącej tworzy z podłożem kąt ok. 75°.

  •  Dermatom to obszar skóry, który zaopatrywany jest czuciowo przez pojedynczy nerw rdzeniowy. Unerwienie może być także doprowadzane poprzez dwie lub więcej gałązek skórnych. Należy podkreślić, że do dnia dzisiejszego nie ma jednoznacznego opracowania dermatomów, która było by powszechnie akceptowane i stosowane w terapii. Jedno z pierwszych opracowań dermatomów dla ciała przedstawili Hansen i Schliack (1962) oraz dla kończyny dolnej Keegan (1944). Odczuwanie promieniującego bólu, przeczulicy, pieczenia, parzenia w danym rejonie pomaga ustalić w którym segmencie kręgosłupa występuje konflikt korzeniowy (podejrzenia dyskopatii lub inne przyczyny ucisku na korzenie nerwu).

    Udostępnij

    Należy pamiętać, że odczuwanie wyżej wymienionych objawów w określonym rejonie nie stanowi wystarczającej podstawy do rozpoznania zespołu korzeniowego. Potwierdzeniem istnienia konfliktu korzeniowegoobjawy neurologiczne (osłabienie lub zniesienie czucia, hipotonia i atrofia mięśni) oraz zniesienie odruchów ścięgnistych mięśni wskaźnikowych (Lewit).

       

      Poniżej przedstawiam tabele dermatomów. Pokazują one z jakiego rejonu kręgosłupa mogą pochodzić objawy bólowe.

    1.Objawy bólowe na ciele:

                                      dermatom 1

    2.Objawy bólowe na kończynie dolnej:

                                      dermatom 2

    3.Objawy bólowe na kończynie górnej:

                                     dermatom 3

     

     

     

  • Kąt Q

    utworzony jest przez linię poprowadzoną od kolca biodrowego przedniego górnego do środka rzepki oraz drugą linię od środka rzepki do guzowatości kości piszczelowej. Zwiększony kąt Q może być przyczyną podwichnięcia rzepki.

    Prawidłowy kąt Q

    – dla mężczyzn kąt Q wynosi 14 stopni (+/- 3);
    – dla kobiet kąt Q wynosi 17 stopni (+/- 3).

    Biomechanika stawu rzepkowo-udowego przebiega przez długość ścięgna rzepki i kąt Q.

    Kąt Q zwiększa się przez:                                              

    – kolana koślawe;
    – zwiększone przodopochylenie kości udowej;
    – rotację zewnętrzną piszczeli;
    – znajdującą się bocznie guzowatość kości piszczelowej;
    – napięty troczek zginaczy.

    Nieprawidłowości

    – kolana koślawe (genu valgum): kąt Q > 20 stopni;
    – kolana szpotawe (genu varum): kąt Q < 20 stopni

  • Krążki międzykręgowe (disci intervertebrales), inaczej tarcza międzykręgowa, potocznie dysk - struktura kręgosłupa występująca między trzonami kręgów i zbudowana z jądra miażdżystego(gęste galaretowate wypełnienie) otoczonego pierścieniem włóknistym. Pierścień włóknisty tworzą przebiegające naprzemiennie skośne włókna kolagenowe i elastynowe. Pierścień ten jest znacznie grubszy w części przedniej, cieńszy zaś w tylnej, gdzie najczęściej ulega uszkodzeniom (dyskopatia , rwa kulszowa). Wraz z dwoma sąsiednimi kręgami tworzy segment ruchowy kręgosłupa. Właściwie uwodnione jądro miażdżyste zapewnia segmentowi ruchowemu elastyczność i umożliwia przenoszenie znacznych obciążeń. Pierścień włóknisty natomiast zapobiega jego przemieszczeniom.

     

    Jądro miażdżyste (nucleus pulposus) obejmuje jedynie 15% całkowitej masy krążka, lecz jest to wystarczająca ilość płynu aby pozwolić dyskowi działać hydraulicznie – za każdym razem kiedy zmienia się nachylenie jednego z trzonów kręgu względem sąsiedniego kręgu, jądro miażdżyste odpowiednio się odkształca, wybrzuszając elastyczny pierścień włóknisty (annulus fibrosus) z jednej strony, a za każdym razem kiedy człowiek się skręca, jądro miażdżyste wyciska pierścień włóknisty na zewnątrz. Twarde elastyczne włókna tkanki łącznej, z których składa się pierścień włóknisty, łączą każdy krążek międzykręgowy z trzonami kręgów powyżej i poniżej. Biegną one nawet od krążka do kości. Dlatego właśnie krążek międzykręgowy nigdy nie „ślizga się”. Może on jedynie przerwać się, wysączając część żelowego jądra miażdżystego przez osłabiony pierścień włóknisty lub ulec zwyrodnieniu.

     

    Tak jak inne rodzaje tkanki łącznej, krążki międzykręgowe również posiadają żywe komórki, które do przetrwania potrzebują substancji odżywczych i wytwarzają zbyteczne produkty przemiany materii, które muszą być usuwane, jednak proces ten nie jest jeszcze do końca poznany. Brak jest w nich natomiast, przynajmniej po przekroczeniu 25 roku życia, komórek krwi. Łożyska włośniczkowe, które obsługują krążki międzykręgowe kiedy jesteśmy młodzi, zostają utracone jako naturalny efekt starzenia.

    Funkcje

    Krążek międzykręgowy pełni jednocześnie funkcję amortyzatora kręgosłupa i zapewnia mu ruchomość (jak łożysko ślizgowe). Umożliwia zgięcie, prostowanie, ruchy boczne i obrotowe kręgosłupa. Dzięki dyskom kręgi nie ocierają się o siebie.

    Patologia

    Z wiekiem i w wyniku przeciążeń elastyczność krążków międzykręgowych maleje i mogą powstawać uszkodzenia (pęknięcia) pozwalające na przemieszczanie się całości lub części jądra miażdżystego (dyskopatia) oraz powstanie jego przepukliny, która może powodować przemieszczanie się go do lub korzeni rdzeniowych.

    W patologii, czyli dyskopatii, gdy zmiana jest z punktu widzenia medycyny nieodwracalna, stosuje się fenestrację, tzn. wycięcie tego fragmentu jądra miażdżystego, które w sposób widoczny na CT (tomografii komputerowej) lub rezonansie modeluje rdzeń kręgowy lub zespół korzeni nerwowych.

                  

  • Mięsień czworogłowy uda (m. quadriceps femoris) położony jest na powierzchni przedniej uda. Jest mięśniem o złożonej budowie i funkcji. Ma on cztery głowy. Głowa przednia to mięsień prosty uda, głowa boczna - mięsień obszerny boczny, głowa pośrednia - mięsień obszerny pośredni, a głowa przyśrodkowa - mięsień obszerny przyśrodkowy.

    Mięsień prosty uda (rectus femoris) rozpoczyna się na kolcu biodrowym przednim dolnym oraz panewce i torebce stawu biodrowego. Jest to mięsień dwustawowy, działa na staw biodrowy i kolanowy.

    Miesień obszerny boczny (vastus lateralis) ma swój początek na powierzchni bocznej krętarza większego, kresie międzykrętarzowej, wardze bocznej kresy chropowatej kości udowej oraz przegrodzie międzymięśniowej bocznej uda.

    Mięsień obszerny przyśrodkowy (vastus medialis) rozpoczyna się na wardze przyśrodkowej kresy chropowatej oraz na ścięgnach mięśnia przywodziciela długiego i wielkiego.

    Mięsień obszerny pośredni (vastus intermedius) ma swój początek na powierzchni przedniej i bocznej kości udowej.

    Ścięgno końcowe mięśnia czworogłowego jest wspólne dla wszystkich głów, splata się z więzadłem rzepkowym i przyczepia się tuż pod rzepką na guzowatości piszczeli. Warstwę najgłębszą głowy pośredniej mięśnia czworogłowego tworzy mięsień stawowy kolana. Znajduje się na trzonie kości udowej oraz torebce stawu kolanowego.

    Czynnością wszystkich składowych mięśnia jest prostowanie stawu kolanowego, szczególnie przy wyprostowanym kolanie. Zgina staw biodrowy (głównie m. prosty uda, przy zgiętym kolanie). Poza tym mięsień napina torebkę stawu kolanowego oraz chroni ją przed wpukleniem między rzepkę a kość udową. Poza tym bierze udział w odwodzeniu i odwracaniu uda. Rzepka zwiększa działanie mięśnia poprzez kąt ścięgnowo-kostny co zwiększa długość ramienia siły mięśnia.

                                       

    Poniżej bardzo fajna animacja w j. angielskim.

    Przeczytaj też:

    staw kolanowy

  •  Mięsień dwugłowy ramienia - (musculus biceps brachii) - podłużny, wrzecionowaty mięsień rozpięty między łopatką a kością promieniową, należący do grupy mięśni przednich ramienia.

     Składa się z dwóch głów – głowy długiej (łac. caput longum) oraz głowy krótkiej (łac. caput breve). Głowy często są jednak "zduplikowane" i powszechne są przypadki osób z czterema, bądź nawet sześcioma głowami bicepsa. (Osoba z większą ilością głów wolniej się męczy, lecz ich liczba nie wpływa na siłę mięśnia). Przyczep ścięgnisty głowy długiej znajduje się na obrąbku stawowym i guzku nadpanewkowym łopatki. Głowa krótka rozpoczyna się przyczepem ścięgnistym położonym na wyrostku kruczym łopatki. Ku dołowi obie głowy mięśnia dwugłowego ramienia łączą się we wspólny brzusiec. W części dystalnej, powyżej stawu łokciowego mięsień wytwarza dwa łącznotkankowe ścięgna: powierzchowne, płaskie – rozcięgno mięśnia dwugłowego ramienia (łac. aponeurosis musculi bicipitis brachii) przechodzące w powięź przedramienia oraz właściwe ścięgno (łac. tendo musculi bicipitis brachii) przyczepione do guzowatości kości promieniowej.

    Mięsień dwugłowy ramienia działa na dwa stawy: staw ramienny i staw łokciowy. W stawie ramiennym mięsień podnosi ramię do przodu. Dodatkowo głowa długa odwodzi ramię i obraca do wewnątrz, a głowa krótka przywodzi ramię. W stawie łokciowym mięsień dwugłowy ramienia jest zginaczem oraz najsilniejszym mięśniem odpowiedzialnym za odwracanie przedramienia i ręki (dokonuje supinacji dłoni i przedramienia).

     W pozycji supinacji widoczne są najlepiej wyniosłości kuliste przedniej części mięśni, zwane potocznie bicepsami. Podczas skurczu rozcięgno mięśnia dwugłowego napina powięź przedramienia, co zwiększa siłę skurczu.

    1. Unaczynienie
    • gałęzie od tętnicy pachowej
      gałęzie od tętnicy ramiennej 
    • Unerwienie
    • nerw mięśniowo-skórny (łac. nervus musculocutaneus) (C5-C7)
    • 1.głowa długa
    • 2.głowa krótka

    Powiązane artykuły:

    Bolesny bark - mięsień dwugłowy ramienia

                    

     

     

     

  • Mięsień poprzeczny brzucha(łacmusculus transversus abdominis) - jeden z mięśni biorących udział w wytwarzaniu tłoczni brzusznej. Jest unerwiony przez nerwy międzyżebrowe VI- XII, nerw biodrowo-podbrzuszny, nerw biodrowo-pachwinowy oraz nerw płciowo-udowo.

    Przyczepy:

    przyczepy początkowe - powięź wewnętrzna VII – XII żebra, powięź piersiowo-lędźwiowa,przyczepia się do powięzi piersiowo-grzbietowej i biegnie do kresy białej.

    Funkcje:

    zbliża żebra do płaszczyzny pośrodkowej,

    zwęża klatkę piersiową (mięsień wydechowy)

    zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej.

    od dolnego brzegu mięśnia odczepia się wiązka włókien, która z podobną wiązką mięśnia skośnego wewnętrznego brzucha tworzy mięsień dźwigacz jądra.

                                                       

  • Mięśnie pochyłe w odcinku szyjnym.

    Wyróżniamy trzy mięśnie znajdujące się w odcinku szyjnym.
    1. Przedni

    - przyczep pocz guzki przednie wyrostków poprzecznych 3 - 6 kręgu szyjnego,

    - przyczep koń guzowatość mięśnia pochyłego na powierzchni górnej 1 żebra.
    2. Środkowy

    - przyczep pocz przednia powierzchnia wyrostków poprzecznych kręgów szyjnych od 1 do 6

    - przyczep koń powierzchnia górna 1 żebra, górny brzeg 2 żebra

    3. Tylny

    - przyczep pocz guzki tylne wyrostków poprzecznych kręgów szyjnych od 5 do 7

    - przyczep koń powierzchnia boczna 2 żebra
    Unerwienie z krótkich gałązek splotu szyjnego i ramiennego C2 - C8. 

    Czynność: 

    W skurczu obustronnym, przy ustalonej obręczy barkowej, powodują skłon kręgosłupa szyjnego w przód. Działając jednostronnie powodują skłon głowy i szyi w bok 

    Źródło: Kinezyterapia pod redakcją Andrzeja Zębatego tom 1

     

     

     

     

     

  •  Nerw kulszowy

     Nerw kulszowy (n. ischiadicus) – nerw mieszany będący końcową gałęzią splotu krzyżowego zaopatrujący ruchowo tylną grupę mięśni uda oraz ruchowo i czuciowo całe podudzie i stopę. Stanowi grube na pół centymetra pasmo, szerokości około 1,5 cm, odchodzące od wszystkich nerwów, które tworzą splot krzyżowy. Nerw powstaje w miednicy mniejszej pomiędzy tylnym brzegiem mięśnia zasłaniacza wewnętrznego, kolcem kulszowym,więzadłem krzyżowo-kolcowym od przodu a dolnym brzegiem mięśnia gruszkowatego od tyłu. Wychodzi z okolicy kulszowej splotu krzyżowego. Miednicę mniejszą opuszcza przez otwór pod-gruszkowaty, rzadziej poniżej dolnego brzegu mięśnia gruszkowatego, i układa się na powierzchni tylnej mięśni krótkich, odpowiadających za obracanie uda, w połowie odległości między guzem kulszowym i krętarzem większym. Następnie w odcinku pośladkowym nerw leży do tyłu w stosunku do stawu biodrowego na mięśniach bliźniaczych, mięśniu zasłaniaczu wewnętrznym i mięśniu czworobocznym uda będąc pokrytym przez mięsień pośladkowy wielki. W odcinku udowym nerw biegnie w obrębie tkanki tłuszczowej na tylnej powierzchni m. przywodziciela wielkiego pokryty przez mięśnie zginacze uda, a na krótkim 1–2 cm odcinku jest przykryty jedynie przez powięź szeroką. Następnie na wysokości kąta górnego dołu podkolanowego tworzonego przez mięsień pół-błoniasty i poł-ścięgnisty oraz przez m. dwugłowy uda nerw kulszowy ulega podziałowi na nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny. Podział nerwu kulszowego może odbywać się powyżej dołu podkolanowego na różnej wysokości, nierzadko obie gałęzie końcowe odchodzą oddzielnie już od splotu krzyżowego i wówczas nerw strzałkowy może przebijać mięsień gruszkowaty, podczas gdy nerw piszczelowy przechodzi przez otwór pod-gruszkowaty, a gałęzie zaopatrujące udo odchodzą odchodzą od nerwu kulszowego lub bezpośrednio ze splotu krzyżowego lub nerwu pośladkowego dolnego.

    Nerw kulszowy oddaje następujące gałęzie:

    1.ze składnika piszczelowego:

        • gałęzie mięśniowe

          • do połowy bliższej mięśnia półścięgnistego,

          • do mięśnia półbłoniastego i części przywodziciela większego,

          • do połowy dalszej mięśnia półścięgnistego oraz głowy długiej mięśnia dwugłowego uda,

        • gałęzie stawowe – do tylno-przyśrodkowej części stawu kolanowego,

    2.ze składnika strzałkowego:

      • gałąź mięśniową – do głowy krótkiej mięśnia dwugłowego uda,

      • gałąź stawową – do części tylno-pobocznej stawu kolanowego.

  •  Pasmo biodrowo-piszczelowe to nieelastyczny, kolagenowy sznur rozciągnięty pomiędzy biodrem a kolanem. Górna część przyczepia się do grzebienia kości biodrowej gdzie jego włókna „mieszają się” z m. pośladkowym większym, średnim i m. napinaczem powięzi szerokiej. Dalej pasmo biegnie wzdłuż bocznej powierzchni uda, jego głębokie włókna przyczepiają się do kresy chropawej kości udowej, a powierzchowne biegną dalej przyczepiając się do kłykcia bocznego kości udowej, troczków bocznych rzepki i guzka Gerdiego (przednio-boczna strona kłykcia piszczeli) (Norris CM 1998).

    Generalnie jest strukturą wielozadaniową, wpływa zarówno na funkcjonowanie biodra jak i kolana. W zależności od sytuacji przemieszcza swoje przyczepy do przodu i tyłu w celu usprawnienia funkcji obu wymienionych wyżej stawów. Ślizg ten jest ruchem fizjologicznym ścięgna.

      Kiedy jesteśmy w pozycji stojącej ścięgno układa się do tyłu od osi biodra, a do przodu od osi kolana co sprzyja utrzymaniu wyprostowanej postawy ciała (można sobie wyobrazić że ścięgno niczym dłoń „popycha” kolano od przodu do tyłu czyli je prostuje, dłoń na wysokości pośladka działająca w kierunku tył-przód na biodro powoduje jego wyprost). Dzięki temu mięśnie mogą wkładać mniejszy wysiłek w utrzymanie wyprostowanej pozycji. W trakcie zgięcia stawu kolanowego ścięgno pasmo na wysokości kolana prześlizguje się przez kłykieć boczny kości udowej na tylną stronę stawu kolanowego, a w trakcie wyprostu ślizga się do przodu. W ten sposób wspomaga funkcję kolana, zmniejszając potrzebną siłę mięśniową do wykonania tych ruchów. Podczas biegu w fazie wymachu przemieszcza się do przodu osi stawu biodrowego, zmniejszając pracę niezbędną do wykonania zgięcia biodra (Norris CM 1998).

    Pokrewny artykuł:

    ITBS - syndrom pasma biodrowo-piszcelowego

  • Mięsień prostownik promieniowy długi nadgarstka

    (Musculus extensor carpi radialis longus) - mięsień rozpięty między końcem dalszym kości ramiennej a II kością śródręcza, położony pod mięśniem ramienno-promieniowym.

    Przyczep bliższy zlokalizowany jest na przegrodzie międzymięśniowej bocznej ramienia, bocznym brzegu i nadkłykciu bocznym kości ramiennej. W połowie długości przedramienia przechodzi w długie płaskie ścięgno, przebiegające wzdłuż powierzchni bocznej kości promieniowej, a następnie przechodzące przez drugi przedział pod troczkiem prostowników. Przyczep dystalny zlokalizowany jest na grzbietowej powierzchni podstawy II kości śródręcza.

    Unerwienie: nerw promieniowy

    Unaczynnienie: tętnica poboczna promieniowa

                           tętnica wsteczna promieniowa

    Funkcje:

    Zgina przedramię w stawie łokciowym. Lekkie nawracanie przedramienia. Zgięcie ręki grzbietowo i odwodzenie ręki. Antagonista zginaczy długich palców.

                                                            prostownik promieniowy nadgarstka długi

    Mięsień prostownik promieniowy krótki nadgarstka (Musculus extensor carpi radialis brevis) - mięsień należący do grupy bocznej mięśni przedramienia.

    Przyczep proksymalny zlokalizowany jest na nadkłykciu bocznym kości ramiennej oraz na powięzi przedramienia. Dodatkowo zrasta się z sąsiadującymi mięśniami. W połowie długości przedramienia przechodzi w długie płaskie ścięgno, przebiegające przez drugi przedział troczka prostowników, wraz ze ścięgnem mięśnia prostownika nadgarstka długiego. Przyczep dystalny zlokalizowany jest na grzbietowej powierzchni podstawy III kości śródręcza.

    Funkcja: prostowanie ręki

    Unerwienie: nerw promieniowy

    Unaczynnienie: tętnica poboczna i wsteczna promieniowa

                                                                    prostownik promieniowy nadgarstka krótki 

  • Staw kolanowy (articulatio genus) - największy staw ciała człowieka. Jest to staw złożony (zawiasowy zmodyfikowany) - łączą się tu kość udowa i kość piszczelowa (strzałka nie buduje stawu kolanowego). Staw współtworzy trzeszczka w postaci rzepki. Staw posiada dwie łącznotkankowe łąkotki dopasowujące do siebie powierzchnie stawowe w czasie ruchów. Funkcjonalnie jest to staw zawiasowy, umożliwiający ruchy zginania i prostowania, ale w zgięciu(z wyjątkiem maksymalnego) możliwe są również ruchy rotacyjne. Wzmocniony jest więzadłami zewnętrznymi (pobocznymi oraz torebki stawowej) oraz dodatkowo bardzo silnymi więzadłami wewnętrznymi - więzadłem krzyżowym przednim i tylnym.

    Staw kolanowy jest narażony na przeciążenia związane z potężną siłą mięśnia czworogłowego uda (ciąg na rzepkę max. 300 kg). Ponadto jest drugim najbardziej obciążanym stawem człowieka (po stawia skokowym).

    W stawie kolanowym łączą się trzy kości:kość udowa,piszczelowa i rzepka. Główkę stawu tworzą wypukłe kłykcie kości udowej, natomiast jego panewkę lekko wklęsłe kłykcie kości piszczelowej i powierzchnie stawowe rzepki.

    • połączenie pomiędzy kością udową a kością piszczelową (staw udowo-piszczelowy, art. femoro-tibialis):
      • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia bocznego kości piszczelowej (condylus lateralis tibiae)
      • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa kłykcia przyśrodkowego kości piszczelowej (condylus medialis tibiae)

    • połączenie pomiędzy kością udową a rzepką (staw udowo-rzepkowy, art. femoro-patellaris)
      • kłykieć boczny kości udowej (condylus lateralis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa boczna (facies articularis lateralis patellae)
      • kłykieć przyśrodkowy kości udowej (condylus medialis femoris) - powierzchnia stawowa rzepkowa przyśrodkowa (facies articularis medialis patellae)

    Kłykcie kości udowej na powierzchni dolnej są płaskie, dzięki czemu bardzo dobrze przylegają do kłykci kości piszczelowych, a tym samym stabilizują staw w pozycji wyprostowanej.

    Podobnie jak w innych stawach torebka stawowa składa się z dwóch warstw: zewnętrznej błony włóknistej i wewnętrznej błony maziowej. Inaczej niż w innych stawach przebieg obu błon nie jest jednakowy. Błona włóknista torebki stawowej stawu kolanowego na powierzchni przedniej rozpięta jest między brzegami powierzchni stawowych kości udowej, rzepki i piszczeli. Na stronie tylnej przymocowuje się do kresy międzykłykciowej kości udowej i biegnie do kości piszczelowej w okolicach chrząstki stawowej. Błona maziowa ma nieco inny przebieg, gdyż z tyłu omija pole międzykłykciowe i więzadła krzyżowe - wyłączając je w ten sposób z jamy stawowej. Pomiędzy obiema warstwami znajduje się ciało tłuszczowe podrzepkowe (corpus adiposum infrapatellare) wypełniające przestrzenie powstające podczas ruchów stawu kolanowego.

    Łąkotki (łac. menisci) - dwa elastyczne twory, zbudowane z tkanki chrzęstnej włóknistej leżące pomiędzy kością udową a piszczelową, będące elementami dodatkowymi stawu kolanowego. Wyróżniamy łąkotkę boczną i łąkotkę przyśrodkową, nieco różniące się wielkością. Ich zadanie polega na:

    • pogłębieniu i dopasowaniu do siebie powierzchni stawowych stawu kolanowego (pomiędzy kością udową a piszczelą)
    • umożliwienie ruchów obrotowych w zgiętym stawie kolanowym, poprzez przesuwanie się ich na powierzchni stawowej górnej kości piszczelowej.

     Dzielą staw kolanowy na dwa piętra: górne i dolne. W piętrze górnym (łąkotkowo-udowym) wykonywane są przede wszystkim ruchy zginania i prostowania kolana, natomiast w piętrze dolnym (łąkotkowo-piszczelowym) przede wszystkim ruchy rotacyjne. Na przekroju poprzecznym mają kształt trójkąta prostokątnego, zwróconego podstawą na zewnątrz, zrośniętego z torebką stawową. Powierzchnia przylegająca do kości piszczelowej jest płaska, górna przylegająca do kłykcia kości udowej jest wklęsła.

    Obie łąkotki ustawione są swoimi rogami do środka powierzchni stawowej, gdzie przytwierdzone są do kości piszczelowej przy pomocy pasm łącznotkankowych. Dodatkowo,od przodu połączone są ze sobą przez więzadło poprzeczne kolana.

    Więzadła poboczne (łac. Ligamenta collateralia) silnie wzmacniają staw kolanowy po obu jego stronach. Są mocno napięte, kiedy kolano jest wyprostowane. Wówczas stabilizują staw - na tym polega ich główne znaczenie. W położeniu zgiętym rozluźniają się i umożliwiają ruchy obrotowe (rotacyjne). Z powodu ich obecności w stawie kolanowym niemożliwe są ruchy odwodzenia i przywodzenia kolana.

    Węzadło poboczne piszcelowe (łac. Ligamentum collaterale tibiale) - Główną funkcją tego więzadła jest ograniczenie nadmiernej koślawości oraz rotacji zewnętrznej piszczeli. (łac. Ligamentum collaterale fibulare) - główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadło poboczne strzałkowe-główna rola tego więzadła polega na ograniczaniu szpotawości kolana.

    Więzadła związane z rzepką

    Więzadła tylnej powierzchni torebki stawowej:

    Więzadło podkolanowe skośne (łac. Ligamentum popliteum obliquum) - wzmacnia ścianę tylną torebki stawowej. Więzadło to hamuje nadmierne prostowanie stawu i ruchy obrotowe.

    Więzadło podkolanowe łukowate (łac. Ligamentum popliteum arcuatum)

    Więzadła krzyżowe:

    Więzadło krzyżowe przednie (łac. Ligamentum cruciatum anterius) - Najważniejsza rola tego więzadła polega na ograniczaniu przedniego względem kości udowej, ograniczaniu nadmiernego zgięcia i wyprostu oraz forsownego koślawienia i szpotawienia w wyproście i w zgięciu.

    Więzadło krzyżowe tylnie (łac. Ligamentum cruciatum posterius) -budowa więzadła gwarantuje jego podstawową funkcję, jaką jest zabezpieczenie tylnego przemieszczania piszczeli oraz ograniczanie maksymalnego wyprostu i zgięcia.

    Więzadła związane z łąkotkami

    Więzadło poprzeczne kolana (łac. Ligamentum transversum genus) łaczy ze sobą rogi przednie łąkotek.

    Więzadło łąkotkowo-udowe przednie (łac. Ligamentum meniscofemorale anterius)

    Więzadło łąkotkowo-udowe tylnie(łac. Ligamentum meniscofemoraleposterius)

    Przeczytaj też:

    m.czworogłowy uda

  • Żyła nieparzysta (vena azygos) - Powstaje z połączenia żyły lędźwiowej wstępującej prawej (korzeń zewnętrzny) i żyły głównej dolnej (korzeń wewnętrzny) na wysokości drugiego kręgu lędźwiowego lub żyły nerkowej prawej.

    Przebiega z prawej strony przednio-bocznej powierzchni kręgów piersiowych (do IV lub V kręgu) w górę. Następnie nad korzeniem płuca prawego i osierdzia. Przebiega nad przeponą. Łączy się z żyłą główną górną lub w prawym przedsionku serca.

    Długość średnio wynosi 20–25 cm. Średnica zwiększa się z 3-4 mm do 10-12 mm. Posiada zastawki, które często są niedomykalne.

    Z przodu sąsiaduje z trzonami kręgów piersiowych. Z tyłu krzyżuje się z tętnicami międzyżebrowymi oraz przełykiem.Powierzchnia boczna pokryta jest opłucną ścienną a przyśrodkowa przebiega wzdłuż przewodu piersiowego i aorty.