Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

Ocena użytkowników: 5 / 5

Gwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywnaGwiazdka aktywna
 
Szycie łąkotki - rehabilitacja

 Najważniejszym celem procesu rehabilitacyjnego po szyciu łąkotki jest kontrola stanu gojenia oraz przywrócenie funkcji kolana. Program powinien być dostosowany indywidualnie, a ramy czasowe są tylko ogólnym zarysem postępowania. Procedury postępowania różnią się w zależności od typu, lokalizacji oraz wielkości uszkodzenia.

 Zewnętrzne uszkodzenia ze względu na większe unaczynienie wykazują szybszą tendencje gojenia, podczas gdy wewnętrzne wielopostaciowe uszkodzenia w części mniej unaczynionej goją się gorzej. Przyczyną tu jest także anatomia. Po stronie zewnętrznej łąkotka, więzadło boczne poboczne oraz torebka stawowa nie są zrośnięte zaś po stronie wewnętrznej wszystkie te struktury są wspólnie połaczone. Fizjoterapeuta powinien pamiętać także o korygowaniu planu usprawniania w przypadku postępowania z jednoczesnym szyciem łąkotki i rekonstrukcji więzadeł.

Przygotowanie do zabiegu

Celem tu jest uzyskanie pełnego, symetrycznego zakresu ruchu – szczególnie przeprostu

  • uzyskanie maksymalnej możliwej siły mięśniowej

  • nauka prawidłowego chodu lub chodzenia o kulach

  • ćwiczenia propriocepcji w warunkach bezpiecznych

  • stretching mięśni kończyny dolnej

   

Program po zabiegu 0 – 3 tydzień

  Obecnie coraz więcej programów zakłada opuszczenie szpitala w 1 dobie pooperacyjnej. Jedną z głównych rzeczy, na które należy zwrócić uwagę bezpośrednio po operacji jest zabezpieczenie przeprostu kolana oraz dużego zakresu zgięcia, co chroni łąkotkę i stwarza warunki lepszego gojenia. Umożliwia to specjalna orteza stawu kolanowego. Przez pierwsze 2 tygodnie orteza powinna noszona być także w nocy a przez kolejne 4 tylko w dzień (chyba, że pacjent nie odzyskał pełnego wyprostu). Bezpośrednio po operacji orteza powinna ustawiona być na 0 stopni wyprostu i 90 stopni zgięcia. Należy zaznaczyć, że w pewnych przypadkach można odstąpić od stosowania ortezy w przypadku uszkodzeń zewnętrznych części łąkotki.

Trzy tygodnie bez obciążania operowanej kończyny!!! W tym okresie stosujemy protokół PRICE MM
Protection - Odciążenie
Rest - Odpoczynek
Ice - Lód
Compression - Ucisk
Elevation - Elewacja
Meticiation - Farmakoterapia
Modalities – Fizykoterapia

Kończyna operowana powinna być odciążona za pomocą kul łokciowych, chodzenie i przebywanie w pozycji pionowej powinno trwać maksymalnie 2 godziny w ciągu całego dnia. Większość programów rehabilitacyjnych zakłada częściowe odciążenie kończyny operowanej w przeciągu pierwszych kilku tygodni po zabiegu. Początkowo pacjenci używają dwóch kul łokciowych a w późniejszym etapie jednej. W przypadku uszkodzeń części zewnętrznych na pełne obciążenie pozwala się znacznie szybciej, już po 3 tygodniach. W przypadku uszkodzeń złożonych, wewnętrznych oraz transplantacji na pełne obciążenie pozwalamy nawet po 6-8 tygodniach. Wielkość obciążenia i czas używania kul uzależniona jest nie tylko od rodzaju uszkodzenia, ale także od indywidualnego przebiegu leczenia.

Pacjent powinien przykładać zimny kompres – na operowany staw co 2 godziny na 15 - 20 minut. W przypadku rozległych krwiaków i obrzęków pacjent powinien nosić odpowiednio dobrane i dopasowane rajstopy lub pończochy uciskowe. Kończyna operowana powinna być w ciągu dnia uniesiona tak, aby kolano znajdowało się powyżej biodra a stopa powyżej kolana. W okresie pooperacyjnym pacjent powinien przyjmować przepisane przez lekarza prowadzącego leki. W ramach potrzeb podczas rehabilitacji powinny być stosowane zabiegi fizykoterapii usprawniające i zapewniające optymalizację procesu gojenia się tkanek.

  • ruchy bierne do granicy bólu (bez forsowania zgięcia) do pełnego wyprostu(chyba że lekarz operujący zaleci inaczej ze względu na miejsce szycia)

  • ruchy samowspomagane i czynne zgięcie i wyprostu w stawie kolanowym

  • ćwiczenia m. czworogłowego i mięśni zginaczy stawu kolanowego

  • ćwiczenia mięśni przywodzicieli stawu biodrowego

  • ćwiczenia mięśni pośladków na piłce

  • elektrostymulacja mięśnia

  • chłodzenie - 10 minut co 2 godziny

  • stretching mięśni: zginaczy stawu kolanowego, przywodzicieli i prostowników biodra, mięśni łydki, mięśni przywodzicieli, mm. biodrowo – lędźwiowych, pasma biodrowo - lędźwiowego

  • nauka chodu o kulach z markowaniem obciążania

  • fizykoterapia według potrzeb

  • propriocepcja w siadzie i leżeniu (wciskanie piłkę w ścianę pod różnymi kątami zgięcia kolana)

  • mobilizacja rzepki

  • profilaktyka konfliktu w stawie rzepkowo – udowym

  • masaż rozluźniający przednią i tylną grupę mięśni uda

Zalecenia domowe:

  • utrzymywanie kończyny wyprostowanej lub lekko zgiętej(pozycja przeciwbólowa) i uniesionej powyżej poziomu biodra większość czasu- do granicy bólu - elewacja

  • chłodzenie co dwie godziny 10 minut

  • napięcia izometryczne mięśnia czworogłowego

  • ćwiczenia zakresu ruchomości

  • lekki stretching według zaleceń fizjoterapeuty

4 – 6 tydzień

 Następnym elementem terapii jest trening propriorecepcji. Należy rozpocząć go tak szybko jak jest to możliwe. Początkowo ćwiczenia wykonuje się z podporem na kulach. W późniejszych etapach terapii ćwiczenia czucia głębokiego przyjmują bardziej dynamiczny charakter, by w końcowym etapie były jak najbardziej zbliżone do sportu, aktywności do jakiej chce powrócić pacjent. Niezwykle ważny jest także trening mięśni, który w prostszej postaci należy rozpocząć już w pierwszej dobie pooperacyjnej. Należy też zwrócić szczególną uwagę na obciążenie oraz zakresy ruchu, w jakim wykonujemy ćwiczenia. Dla przykładu ćwiczenia wykonywane w 7-8 tygodniu po operacji polegające na wykonywaniu przysiadów bez obciążenia czy ćwiczenia z obciążeniem na maszynach powinny ograniczone być do 60 stopni zgięcia w stawie kolanowym, co chroni tylny róg łąkotki.

  • kontynuacja ćwiczeń z poprzedniego okresu ze stopniowo zwiększanym obciążeniem (guma rehabilitacyjna, ciężarki)

  • nauka chodu ze stopniowym obciążaniem

  • ćwiczenia propriocepcji w staniu („suszka”, „beret”, „batut”)

  • rower stacjonarny z lekkim obciążeniem jeśli zgięcie powyżej 110̊

  • stanie jednonóż na niestabilnym podłożu z wyprostem w stawie kolanowym

  • przysiady z kokontrakcją

  • wypady na wprost z lekkim ugięciem kolana

  • ćwiczenia hamowania na deskorolce

  • bieżnia marsz

  • wspięcia na palce w wyproście stawów kolanowych

  • stanie na zgiętej nodze z kokontrakcją (też z wymachami)

  • ćwiczenia na basenie

7 – 12 tydzień

Do programu rehabilitacyjnego wprowadzamy także ćwiczenia wytrzymałościowe, które początkowo można wykonywać na rowerze stacjonarnym. W późniejszym okresie wprowadza się ćwiczenia w wodzie oraz elementy treningu biegowego. W końcowym etapie rehabilitacji należy przeprowadzić testy funkcjonalne, które określą możliwość powrotu do sportu czy aktywności ruchowej. Moment powrotu do sportu jest indywidualny. W przypadku mniejszych, zewnętrznych uszkodzeń a także menisectomii jest krótszy i wynosi 6-12 tygodni. W przypadku szycia łąkotki czas ten jest zazwyczaj kilkakrotnie dłuższy.

  • modyfikacja ćwiczeń z poprzedniego okresu-zwiększamy dynamikę jeśli nie ma wysięku w stawie lub bólu podczas wykonywania ćwiczeń statycznie!

  • propriocepcja jednonóż z ugiętym kolanem

powyżej 12 tygodnia

  • ćwiczenia hamowania i skoki na trampolinie

  • trening na siłowni ściśle według zaleceń fizjoterapeuty

  • skoki na skakance

  • rower (i niektóre inne sporty np. rolki) w terenie

  • rehabilitacja specyficzna dla danej dyscypliny

  • powrót do sportu

 

Poniżej przydatny filmik do w/w artykułu