Rehabilitacja

manu

dorehabilitacji.pl porady z fizjoterapii

A A A

 Staw kolanowy jest jednym z najważniejszych i jednocześnie najbardziej złożonym stawem u człowieka.  Każdy uraz lub stan po opercji chirurgicznej w tym rejonie to sytuacja, gdzie duży nacisk powinno  kłaść się na jak najszybsze wprowadzenie rehabilitacji. Odpowiedni dobrane i regularne ćwiczenia na kolano, mają na celu odzyskać ruchomość, siły oraz stopniowy powrót do wykonywania codziennych czynności. Są kluczowe dla pełnego przywrócenia zdrowia. Rehabilitacją medyczną od 2015 r w Polsce ma prawo zajmować się wyłącznie osoba która posiada prawo do wykonywania zawodu fizjoterapeuty. Fizjoterapeuta na podstawie skierowania, historii choroby oraz własnego badania wprowadza odpowiednie ćwiczenia. Czas trwania ćwiczeń to około 20-30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. W zależności od stanu pacjenta dodatkowo można zlecić spacerowanie przez 30 minut, 2 lub 3 razy dziennie. Poniżej znajdują się propozycje (program) ćwiczeń, który powinien być nadzorowany przez fizjoterapeutę lub ewentualnie ortopedę. Najczęściej zaczyna się je wykonywać już na sali pooperacyjnej, krótko po zabiegu. Początkowo będzie wystepować dyskomfort, ale te ćwiczenia przyśpieszą powrót do sprawności i  zmniejszą ból pooperacyjny.

Udostępnij

Ćwiczenia mięśnia czworogłowego

Leżąc lub siedząc napiąć mięśnie uda wyprostowanej w kolanie nogi. Utrzymać pozycję przez 5-10 s. Powtarzać ćwiczenie około 10 razy w ciągu 2-minutowego cyklu. Odpocząć przez minutę i powtórzyć. Ćwiczenie wykonywać do uczucia, zmęczenia uda.

Unoszenie wyprostowanych nóg

Napiąć mięśnie uda, wyprostoować kolano w pełni na łóżku, jak ćwiczenie mięśnia czworogłowego. Spróbować unieść nogę na kilka centymetrów. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund. Powtórzyć 10 razy w 2 - 3 seriach. Powoli opuszczać. Zwrócić uwagę aby ruch powrotny przebiegał płynnie. Można także unosić nogi podczas siedzenia. Napiąć mięśnie uda i utrzymać nogę w pełni wyprostowaną w kolanie, bez podparcia. Powtarzać ćwiczenie analogicznie do poprzedniego. Powtarzać ćwiczenia cyklicznie, dopóki nie powróci pełna siła w udzie.

                                                  rehabilitacja ćwiczenie 1

Zginanie nogi w stawie skokowym

Poruszać rytmicznie stopą w górę i w dół, poprzez naprzemienny skurcz mięśni łydki i goleni. Wykonywać to ćwiczenie cyklicznie przez 2-3 minuty, 2-3 razy w ciągu godziny. Wykonywać ćwiczenie do momentu, gdy obrzęk w obrębie kostek i podudzi całkowicie ustąpi.

                                                          rehabilitacja ćwiczenie 2

Ćwiczenia prostujące staw kolanowy

Umieść niewielki zwinięty ręcznik tuż nad piętą, tak by nie dotykała ona łóżka. Napnij mięsnie uda. Spróbować całkowicie wyprostować kolano  aż do tzw przeprostu i dotknąć tylną częścią kolana (dołem podkolanowym) łóżka. Utrzymać nogę w pełni wyprostowaną przez 5-10 sekund. Powtarzać, dopóki nie poczujesz zmęczenia w udzie.

                                                     rehabilitacja ćwiczenie 3

Zginanie kolana z podparciem nogi o łóżko

Zegnij kolano tak mocno jak to możliwe, przesuwając stopę po powierzchni łóżka. Utrzymaj kolano w maksymalnym zgięciu przez 5-10 sekund, następnie wyprostuj. Powtarzaj kilka razy, aż poczujesz zmęczenie w nodze lub będziesz w stanie całkowicie zgiąć kolano.

                                                       rehabilitacja ćwiczenie 4 

Zginanie kolana z podparciem, w pozycji siedzącej

Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub na krześle, z udem podpartym, umieść stopę za piętą operowanej nogi, dla zapewnienia jej podparcia. Powoli zginać kolano do kąta który wytwarza średnie odczucje napięcia na mięśniu czworodłowym. Utrzymaj kolano w tej pozycji przez 5-10 sekund. Powtarzaj kilka razy, aż poczujesz zmęczenie w nodze lub uda Ci się w pełni zgiąć kolano.

                                                               rehabilitacja ćwiczenie 5

Zginanie kolana bez podparcia, w pozycji siedzącej

Podczas siedzenia na brzegu łóżka lub na krześle, z podpartym udem, zgiąć kolano tak aby dosięgnąć stopą do podłogi. Lekko opierając stopę na podłodze, przechylać górną część ciała w przód, żeby zwiększyć zgięcie kolana. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund. Wyprostować kolano całkowicie. Powtarzać kilka razy do uczucia zmęczenia w nodze lub do całkowitego zgięcia kolana.

                                                            rehabilitacja ćwiczenie 6

Wczesna aktywność

Krótko po operacji rozpocząć chodzenie (pod kontrolą fizjoterapeuty) na krótkich dystansach po sali szpitalnej i wykonywać codzienne czynności. Wczesna aktywność przyśpiesza powrót do zdrowia i pomaga w przywracaniu siły i ruchomości kolana oraz całego ciała.

Chodzenie

                                                            chodzenie o balkoniku

Podczas chodzenia należy zwrócić uwagę na jego prawidłowość. Czyli - długość kroku, czas trwania, isiła nacisku z czasem muszą być takie same na obu nogach. W pierwszej fazie stosuje się balkonik. Po wzmocnieniu siły mięśni oraz nauki równowagi przechodzi się na kule ortopedyczne. Decyzję podejmuje lekarz lub fizjoterapeuta.

Ćwiczenie - stanąć wygodnie, w wyprostowanej pozycji, z ciężarem ciała równomiernie rozłożonym na balkonik lub kule ortopedyczne. Przesuwać balkonik lub kule na krótkie odcinki, następnie wysunąć do przodu operowaną nogę, utrzymując kolano wyprostowane, tak by pięta dotknęła podłogi jako pierwsza. W miarę poruszać się naprzód, staw kolanowy i skokowy będą zgięte i cała stopa będzie równomiernie spoczywać na podłodze. Po ukończeniu kroku, palce u stop będą się unosiły nad podłogę, a kolano i staw biodrowy będą zgięte.

                                                                   rehabilitacja ćwiczenie 8

Chodzenie ma rytmiczne i płynne. Dostosować długość kroku i prędkość na tyle, na ile jest to konieczne dla miarowego poruszania się. W miarę jak poprawia się siła mięśni i ich wytrzymałość, można chodzić przez dłuższe okresy czasu. Stopniowo coraz bardziej obciążać nogę. Kiedy chodzenie i/lub stanie przez ponad 10 minut nie spowoduje problemów, oznacza to że, kolano jest na tyle silne, że nie przenosisz ciężaru ciała na balkonik lub kule ortopedyczne (zazwyczaj około 2-3 tygodnie po operacji). Wówczs można zacząć używać tylko jednej kuli lub laski. Trzymać je w dłoni po przeciwległej stronie do operowanego miejsca.

Wchodzenie i schodzenie po schodach

Zdolność do wchodzenia i schodzenia po schodach wymaga siły i elastyczności. Na początku nauki wykorzystywać poręcze i wchodzić po jednym stopniu. Podczas wchodzenia po schodach najpierw stawiać nogę ze zdrowym kolanem, a podczas schodzenia, nogę operowaną. Pamiętać ‘dobra górą’ a ‘zła dołem’. Wchodzenie po schodach jest świetnym ćwiczeniem wzmacniającym siłę i wytrzymałość. Nie próbować wchodzić po schodach o stopniach wyższych niż standardowe (18 cm) i zawsze korzystać z poręczy dla równowagi.

                                                      rehabilitacja chodzenie po schodach

Zaawansowane ćwiczenia i czynności

Po odzyskaniu swobody poruszania się na krótkie dystanse, zwiększamy aktywność fizyczną. Ból odczuwany w kolanie przed operacją oraz ból i obrzęk po zabiegu mają wpływ na szybkość leczenia kolana. Pełny powrót do zdrowia trwa kilka miesięcy. Poniższe ćwiczenia i czynności to propozycja przyśpieszenia całego procesu.

Zginanie kolana w pozycji stojącej

                                                                   rehabilitacja ćwiczenie z balkonikiem

Stanąć wyprostowanym, opierając się o balkonik lub kule ortopedyczne, unieś udo i zegnij kolano do odczucia średniego napięcia mięśni uda. Utrzymaj pozycję przez 5-10 sekund. Następnie wyprostować kolano, najpierw dotykając podłogi piętą. Powtarzać kilka razy, do średniego zmęczenia.

Zginanie kolana z asystą

                                                       rehabilitacja ćwiczenie 11

Położyć się na plecach, umieść zwinięty ręcznik wokół operowanego kolana i zsunąć go nad stopę. Zgiąć kolano i wywierać łagodny nacisk poprzez ręcznik, aby zwiększyć zgięcie kolana. Utrzymać pozycję przez 5-10 sekund, do lekkiego zmęczenia.

Ćwiczenia kolan, z oporem

Umieścić lekki ciężar wokół kostek i powtarzać którekolwiek z powyższych ćwiczeń. Wykonywanie ćwiczeń oporowych zazwyczaj można rozpocząć w ciągu 4-6 tygodni po operacji. Na początku korzystać z obciążników 0,5- lub 1-kilogramowych. Stopniowo zwiększać ich ciężar, w miarę jak będzie powracać siła (wykorzystać niedrogie obciążniki mocowane na rzepy wokół kostek, które można kupić w większości sklepów sportowych).

Ćwiczenie na rowerze

                                                            rehabilitacja rower stacjonarny

Ćwiczenie na rowerze jest świetnym sposobem na odzyskanie siły mięśniowej i ruchomości kolana. Po pierwsze, dostosować wysokość siedzenia tak, by spód stopy dotykał pedału, przy prawie całkowicie wyprostowanym kolanie. Na początku pedałować do tyłu. Zacząć pedałować do przodu dopiero, gdy bez przeszkód można wykonywać ruch pedałowania do tyłu. W miarę odzyskania sił (po około 4-6 tygodniach), powoli zwiększamy biegi w rowerze. Ćwiczyć przez 10-15 minut, 2 razy dziennie, stopniowo zwiększając czas do 20-30 minut, 3 lub 4 razy w tygodniu.

Ból i obrzęk po ćwiczeniach

Po ćwiczeniach może pojawić się ból i obrzęk kolana. Zmniejszamy go, poprzez unoszenie nogi i przykładanie okładów z lodu zawiniętego w ręcznik (nie dłużej niż 7 - 8 min).